Hamilelikte Yüksek Tansiyon

Bebeğinizi kucağınıza alacağınız günü beklerken birçok sağlık problemiyle karşılaşabilirsiniz. Bunlardan bir tanesi de yüksek tansiyon (hipertansiyon), ilk hamileliği yaşayanlar, çoğul hamilelikler, şeker ve böbrek hastaları, 20 yaş altı ve 35 yaş üstü hamileler risk taşıyor. Anne adayları hamilelikte düzenli doktor kontrolleri yaptırarak yüksek tansiyon riskini en aza indirebilir.

Tüp bebek tedavisi ve hamilelik sürecinde mutlaka tansiyon ve hipertansiyon kontrollerinizi yaptırınız
Baş ağrısı, göz önünde noktalanmaların olması, bulantı-kusma, midede ağrı, karaciğer testlerinin bozulması gibi şikayetler yüksek tansiyonun belirtisi olabilir.

Yüksek tansiyon (hipertansiyon)

Basit olarak yüksek kan basıncı anlamına gelen hipertansiyon, yetiÅŸkinlerin yüzde 20- 30′unu etkileyen, genel bir saÄŸlık problemidir. Hamilelikte görülmesi halinde ciddi birtakım sorunlara neden olabilir. Yüksek tansiyon nedeniyle anne karnındaki bebek de risk altına girer. Tüm hamileliklerin yaklaşık yüzde 7- 10′unu etkileyen yüksek tansiyon ÅŸu ÅŸekilde görülebilir;

1- Preeklampsi (Hamilelik döneminde görülen, nedeni bilinmeyen tansiyon yükselmesi)
2- Kronik hipertansiyon
3- Kronik hipertansiyona eklenen preeklampsi
4- Geçici hipertansiyon

Yüksek tansiyonun en sık rastlanan ÅŸekli preeklampsi’dir, genellikle genç, daha önce doÄŸum yapmamış kadınlarda veya 35 yaşın üstündeki hamilelerde görülür.

Kimler risk altında?

• Nulliparite (annenin ilk hamileliği olması),
• Anne yaşının 20′den küçük veya 35′ten büyük olması,
• Düşük sosyo-ekonomik düzey,
• Çoğul hamilelikler,
• Birinci derece akrabalarda yüksek tansi-yon görülmesi,
• Kronik hipertansiyon, şeker ve böbrek hastalığı,
• Artmış vücut kitle indeksi.

Yüksek tansiyonun anne ve bebeğe etkileri

Bebekte görülebilecek sorunlar;
• Plasentanın erken ayrılması
• Intrauterin (rahim içi) gelişme geriliği
• Erken doğum
• Bebeğin anne karnında kaybedilmesi
• Apgar skoru’nun düşük çıkması (Yeni doÄŸan bir bebeÄŸe tıbbi müdahale yapılıp yapılmayacağını belirleyen test)

Annede görülebilecek sorunlar;
• Hamileliğe bağlı şeker hastalığı
• Plasentanın erken ayrılması
• Doğum induksiyonu (Doğum eyleminin kendiliğinden değil de bazı yöntemlerle başla-tılması)
• Artmış sezaryen oranı
• Akut böbrek yetmezliği
• Kronik hipertansiyon
• Akciğer ödemi
• Beyin ödemi

Hamilelikte hipertansiyon hastası olduğumu nasıl anlarım?

Hipertansiyona tanı konulması için iki ölçümde de kan basıncının en az 140/90 mmHg ve üzerinde olması gerekir. Kan basıncı ölçümü dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Irk, obezite, sigara içimi, hastanın ailesel yatkınlığı, anksiyetesl ve dinlenme durumları ile yakın ilişkilidir. Hamileliğin 20. haftasından sonra oluşan hipertansiyon, proteinürl (idrarda protein çıkması) ve ödemle kendini gösterir. Protelnüri 6 saat ara İle yapılan en az iki idrar örneğinde 100 mg/L ya da 24 saatlik toplanan idrarda 300 mg protein olmasıdır. Ödem ise göz çevresi, yüz ve ellerde hatta tüm vücutta şişlik olmasıdır. Ani kilo artışı da ödemin belirtisi olabilir. Bunun yanı sıra baş ağrısı, göz önünde noktalanmaların olması, bulantı kusma, midede ve sağ üst kadranda ağrı ve karaciğer testlerinin bozulması gibi durumun ciddiyeti arttıkça ortaya çıkabilen şikayetler de olabilir.

Tedavi süreci
Önlem alınmazsa anne karnındaki bebeğin kaybedilmesine varacak kadar ciddi sağlık sorunlarına neden olabilecek yüksek tansiyo-nun hamilelik dönemindeki tedavisinde şu önemli noktalara dikkat etmelisiniz:
1- Düşük doz Aspirin kullanımı (Doktor kontrolünde)
2- Antioksidan, E ve C vitamini kullanımı,
3- Yatak İstirahatı: Teorik olarak yatak istirahatı rahme gelen kan akımının artmasına ve sempatik sistemin baskılanmasına neden olur. Fakat preeklampsiyi önlediği bilimsel olarak kanıtlanmış değildir,
4- Az tuzlu diyet: Alınan sodyum miktarı 6 gramı geçmemelidir. Öte yandan 2 gramın altında sodyum kısıtlaması kan volümünü düşürür ve plasental dolaşımı azaltır. Bununla birlikte eğer hasta tuza duyarlı kronik hipertansif ise ya da renal hastalığı varsa ve hamilelikten önce tuzu kısıtlı tüketiyorsa hamileliğinde de bu diyete devam etmelidir.
5- Kalsiyum ve magnezyum eksikliği de hipertansiyonu tetikler. Buna göre hamilelere bu iki mineral destek mutlaka önerilir.
6- idrarda protein kaybı olan hamilelere yüksek proteinli diyet tavsiye edilir.
“Hamileler düzenli doktor kontrolü yaptırmalı”
Hamileliğin dikkat edilmesi gereken bir süreç olduğunu hepimiz biliyoruz. Tansiyon hastalarının bu süreçte anne ve bebeğin sağlığı açısından iki kat dikkatli olmaları gerekiyor. Tansiyonun normal sınırlarda tutulamadığı ya da hastanın ağırlaştığı durumlarda ilaç tedavisi hatta hastanede takip ve tedavi önerebiliriz. Tüm hamilelerde özellikle de risk grubunda olan hamilelerde titiz bir antenatal bakım (doğum öncesinde belli aralıklarla yapılan doktor kontrolü) mutlaka yapılmalıdır. Ayrıca hastaya konunun önemi anlatılmalı, tansiyon yükselmesi, baş ağrısı, bulantı, mide ağrısı, ani gelişen yüzde ve ellerde başlayan ödem oluşursa mutlaka doktora başvurmalılardır.