Tüm yardımcı üreme metodlarında çoğul gebelikler fazla oranda görülmektedir. Son çalışmalar genellikle gebelik oranını düşürmeden çoğul gebeliği (ikiz-üçüz ve daha fazla) engellemeye yöneliktir. Çiftin durumu detaylı incelenip verilecek embriyo sayısı ona göre belirlenirse gebelik oranı düşmeden çoğul gebelik önlenebilir. Ancak herşeye rağmen üçüz gebelik gelişebilir ve bu durumda fe-tüs sayısı ikiye indirilebilir. Bu işlem ultrasonografi altında yapılır. Yapılan bu işleme fetosit adı verilir.

TÜP BEBEK UYGULAMASI HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER

* Normal çiftlerde her ay için gebe kalma şansı yüzde 20-25′dir.

* Yetişkin erkekte sperm yapımı devamlıdır. Sperm yapıldıktan 70-80 gün sonra atılmaya hazır hale gelir.

* Kadınlar doğduklarında yaklaşık 400 bin yumurta ile doğarlar. Ayda yaklaşık 1000 tanesi harcanır.

* Kadının yumurtaları tükenince menopoz olur. Adet görme biter.

* Infertılite ilaçları menopoz süresini etkilemez.

* İlişki sonunda erkek, kadın vagina-sına 100 milyon civarında sperm bırakır. Bunların yalnızca 15-100 kadarı yumurtaya ulaşabilir.

* Çocuksuz ailelerde sorun yüzde 30 erkekte, yüzde 30 kadındadır, yüzde 40 oranında ise ortaktır.
* Uygun tedavi seçildiği takdirde çiftlerin en az yüzde 60′ı gebe kalır.

* Her 10 çiftten biri çocuk sahibi olmakta sorun yaşar. Bunların yüzde 15-20′sinde neden belli değildir.

* Bu grup hastaların yaklaşık yüzde 25 kadarı tedavi sırası beklerken 1-2 yıl içinde gebe kalmaktadır.

* Gebe kalan kadının gebeliğinin düşük ile sonlanma ihtimali yaklaşık yüzde 10-30′dur.

* Tek bir spermin mikroskop altında özel bir mekanizma ile tek bir yumurta içerisine enjekte edilmesi işlemine mikroenjeksiyon denir. Bunüıfeiip

literatüründe geçen ismi ICSI’dir.

* Bu işlemde anne adayının yumurtası ve baba adayının spermi kullanılır. Başka kişilerin yumurta veya spermini kullanmak Türkiye’de yasal değildir.

* Klasik tüp bebek ile döllenmesi olan çiftlere mikroenjeksiyon yapmak başarı oranını arttırmaz.

Yumurtalıklardan atılan yumurta normalde, tüplerde döllenir ve döllenmiş yumurta rahim içerisine yaklaşık 1 hafta içinde gelir. Bu döllenme devresi vücut dışında yapıldığı zaman buna vücut dışı döllenme (Invitro fertilizasyon), basında sıkça geçtiği deyim ile Tüp Bebek diyoruz. En önemli tüp bebek yaptırma nedenlerinin başında:
* Tüplerin (fallopan tler) tıkanık olması.
* Erkek sperm sayısının azlığı veya kalitesinin kötü olması. Bu işlemde gereken sperm miktarı doğal yoldan gebe kalmaya yeten sperm miktarından çok daha azdır. Bu nedenle erkek tarafının sorunlu olduğu çiftlerde de denenebilir.
* Erkekte menide hiç sperm olma-dığı durumlar. Erkeğin testisinden (yumurtalık) alınan parçada bulunan spermin yumurta içine enjeksiyonu ile gebelik elde edilebilir.
* Immunolojik sorunlar yaşanıyorsa.
* Direkt olarak tüp bebek tedavisi gerektirmese de uzun süreli diğer infertilite tedavilerinden (Suni dölleme. yumurtlama ilaçlar v.s.) sonuç alınmamış ise tüp bebek uygulaması yapılabilir.

HANGI HASTALARA TÜP BEBEK YAPILMASI UYGUN DEĞILDIR?

Yaşlı kadınlarda ve sperm sayısının çok kötü olduğu durumlarda başarı oranı çok düşüktür. Bu nedenle:

*45 yaş üzeri kadınlarda tüp bebek uygulaması uygun değildir.
* Meniden ve yumurtalıktan (testis) alınan parçada sperm bulunamayan çiftlere tüp bebek yapılamaz. Türkiye’de başka kişilerin sperm veya yumurtaları alınarak yapılan  tüp bebek uygulaması yasal değildir. Hastalar. başta K.K.T.C olmak üzere yurtdışında bu işlemi yaptırabilirler.
* Rahmi herhangi bir nedenle olmayan (doğuştan veya sonradan ameliyat ile alınmış) kadınlara tüp bebek uygulaması yapılamaz. Ancak yurt-dışında bazı ülkelerde bu sorun için “kiralık anne” uygulamaları vardır.
* Yapılan tetkiklerle yumurtalıkları olmayan veya yumurtlaması imkansız olduğu anlaşılan hastalara tüp bebek uygulaması yapılamaz.

KAÇ DEFA TÜP BEBEK DENEMESI YAPILMASI UYGUN OLUR?

Bunun belli bir sınırlaması yoktur. Alınan yumurtaların döllenmesinde sorun olduğu durumlarda gebelik şansı her denemede aynıdır. Bu tıpkı zar atıp 6 getirmeye çalışmak gibidir. Bir defada altı getirebiliyorsan şanslısınız demektir. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi ne kadar çok zar atarsanız şansınız o kadar artar. Yani 10-12 kez bile tüp bebek deneyebilirsiniz.

TÜP BEBEK ASAMALARI NELERDIR?

1- Hormonların baskılanması
2- Ovulasyon induksiyonu (Yumurtlamanın sağlanması-uyarılması)
3- Yumurtaların alınması
4- Yumurtaların döllenmesi
5- Embriyoların hastaya verilmesi
6- Gebelik testi yapılması

Hormonların baskılanması: Bu iş için Suprefact. Lucrin, Cetrotide. Orgalut-ron gibi bazı ilaçlar ve/veya doğum kontrol hapı kullanılır. Tedaviye başlandığında ilaçların dozu ve kullanılma yolu klinik tarafından size detaylı olarak anlatılır. Bu iğneler cilt altına uygulanıp kısa bir eğitim sonrası hasta tarafından yapılabilir.

Yumurtlamanın uyarılması: Bu iş için hastanın durumuna göre Gonal-f. Pergonal. Metrodin. Puregon. Me-nogon adındaki ilaçların biri, bazen birkaçı birlikte kullanılır. Genellikle bu 8-15 gün süren bir işlem olup. içinde yumurtanın bulunduğu. yumurtalıkta gelişen follikul kesesinin büyüklüğü 15 mm’yi geçince çok sık takip gerektirir. Hastanın yaşına daha evvelki tedavi sonuçlarına ve yapılacak işleme göre her hasta için ayrı ayrı doz tayini yapılır. Foliküller uygun boyuta ulaştığı zaman çatlatmak için Pregnyl veya Ovitrelle adlı son bir iğne yapılır. Bu ilacın yapılmasından 34-40 saat sonra yumurtanın ultrason ile toplanması işlemi yapılır.

Yumurta toplanması: Bu işlem, çatlatıcı iğne yapılmasından 34-40 saat sonra yapılır. Örnegin Pazartesi gece saat 24.00′de son iğne yaptırılmış ise yumurta toplanması işlemine Çarşamba günü sabah 10.00′da başlanır. Yumurta toplanması işlemi sırasında genel anestezi verilmesi gerekebileceğinden hasta, işlem saatinde en az 6 saat süresince bir şey yememiş ve içmemiş olmalıdır. Operasyon yaklaşık 15-30 dakika sürmektedir. Genel anestezi (tam bayılma) veya lokal anestezi ve sedasyon (uyku hali) ile işlem tamamen ağrısız olarak yapılmaktadır. Bu işlem, ultrason eşliğinde vajen içinden iğne ıle yumurtalıklara ulaşıp yumurtaları içinde bulundukları sıvı ile birlikte alma esasına dayan-maktadır. Hastanın eşinden bu arada sperm vermesi istenmektedir. Işlem oldukça tehlikesiz olmakla birlikte çok kanama olduğu takdirde daha büyük bir ameliyata ihtiyaç olabilir. Hasta genellikle aynı gün işlemden birkaç saat sonra evine dönebilir.

Embriyo verilmesi: Yumurtalar vücut dışında eşin spermi ile döllenır. Döllenmenin olup olmadığı 2 gün sonra sabah belli olur. Örneğin Çarşamba günü saat 10.00da yumurta alınmış ise Cuma günü sabah yumurtalar incelenir ve döllenme varsa hangi gün hastaya verileceği (embryo transferi) belirtilir. Bu işlem anestezi (uyuşturma) gerektirmez ve tamamen ağrısızdır. Tüm işlem 10 dakika kadar zaman alır. Embriyo sayısı ve kalitesine göre embriyo transferi yumurtaların toplanmasından sonraki ikinci ile beşinci günlerde yapılır. Transferden sonra hastanın yarım saatle 1 saat arası kadar yatması istenir ve takip eden 2 gün cinsel ilişki yasaklanır. Hasta transferden sonraki gün normal aktivitesine dönebilir. Aynı gün başlayarak hastanın bazı ilaçlar alması gerekmektedir. Hastanın özelliğine göre değişik ilaçlar kullanılabilir. (Progesterone in oil ampul. Pregnyl, Profasi ampul veya Pro-gestan tablet. Duphaston tablet. Proluton-depot ampul). Ilaç kullanı-mına gebelik testi yapılana kadar devam edilir. Gebelik tesi negatif ise ilaç kullanımı kesilir. Pozitif ise bebek 8-10 haftalık olana kadar uygulamaya devam edilir.

Gebelik testi ve ultrasonografi: Gebelik testi genellikle yumurta toplandıktan sonraki 12inci ve 14′üncü günler arasında kandaki Beta-hCG tayini ile yapılır. Gebelik testi pozitif olan hastaların gebelikleri vajinal yoldan yapılan ultrasonografide fetüsün kalp atımları görülerek teyit edilir. Yumurta toplanan gün referans olarak alındığı takdirde 28-30 gün sonra bebeğin kalp atımlarını ultrasonografide görmek mümkündür.

Bu konudaki yazılarımız devam edecek..

Kaynak: Baby & You

A’dan Z’ye Tüp Bebek Uygulamaları

Dünyada hiçbir duygu çocuk sahibi olmanın verdiği hazın önüne geçemez. Belki de aşkla yaptığınız evliliğinizde başınıza gelebilecek en güzel şey kucağınıza alacağıniz bebeğinizin kokusunu içinize çekmek kucağınızda tuttuğunuz küçücük meleğin sizin ve aşkınızın bir parçası olduğunu bilmektir. Fakat ne yazık ki bazı çiftler diğerleri kadar şanslı olamıyor ve bebek sahibi olma konusunda bir takım problemler yaşıyorlar. Gelişen tıp onların da imddına yetişiyor. Son yıllarda hızla gelişen tüp bebek teknolojisi, çocuk sahibi olmak isteyen anne babaların umudu oluyor. Fakat tüp bebek uygulamalarının hangi aşamalarda yapıldığı, klinik seçimi nin önemi, kimlerin tüp bebek sahibi olabileceği gibi konular anne babaların kafasında bulunan soru işaretlerini oluşturuyor. Eğer sız de tüp bebek uygulamalarıyla çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız bu konudaki tüm sorularınıza yanıtı. Ka-dın Hastalıkları ve Doğum Uzmanının hazırladığı yazımızda bulabilirsiniz. İçinde bulunduğumuz yüzyılda pek çok hastalığa çare bulunurken, bazı hastalıkların görülme sıklığı artıyor. Aynı şekilde enfeksiyon hastalıklarından pek çoğu tarihe karışırken yeni sorunların görülme sıklığinda bir artış gözleniyor. Çevre koşulları, geç aile kurma gibi nedenler, üreme sorunlarının eskisine göre daha sık rastlamasına sebep oluyor. Ancak bu sorunların çözümünde de büyük gelişmeler oluyor. Tüp bebek yöntemleri infertilite sorunlarının çözümünde ulaşılmış en son noktadır. Kadının tüplerinin tıkall olması, sperm hareket yeteneğinin az veya hiç olmaması. sperm sayısının yetersiz olması, hatta menide hiç sperm olmadığı durumlarda bile testis dokusunda sperm bulunursa bu hüjcrelerle bebek sahibi olmak günümüz koşullarında mümkün. Tüp bebek uygulamasına. kadın ve erkeğe ait üreme hücrelerinin vücut dışı koşullarında döllenme işlemi diyebiliriz.

Bu işlemde erkek (sperm) ve kadın (yumurta) üreme hücrelerinin laboratuvar koşullarında birleştirilmesi sonucunda oluşan embriyolar rahim içine ince plastik bir boru yardımı ile yerleştirilir.

KLINIK SEÇIMININ ÖNEMI

Bugün Türkiye’de önemli bir kısmı özel olmak üzere yüzün üzerinde Tüp Bebek ve infertilite Merkezi bulunuyor. Tüp bebek ve infertilite tedavisi yakın takip gerektiren ve stresli bir tedavi olduğundan sizlere tıbbın tüm olanakları ile birlikte yakın takip ve sıcak bir atmosfer sunan bir kliniğe ihtiyacınız olacaktır. Tüp Bebek Klinigi seçerken dikkat etmeniz gerekenler:
* Kliniğinizde sizlerle yakından ilgileniliyor mu? Her türlü sorunuza cevap alabiliyor musunuz?
* Klinik personelinin ve hekimlerinin ilgisi sizi tatmin ediyor mu? Randevu zamanında hekiminizi görebiliyor musunuz? Hekiminiz sizinle gerektiği şekilde ilgilenebilecek zamana sahip mi? yoksa zamanı çok sınırlı ve aşırı meşgul mü?
* Yardımcı Üreme Tekniklerinin tümü uygulanabiliyor mu? Klinik hekim-!erinin tüp bebek alanındaki yeni gelişmeleri takip ettiğine inanıyor musunuz?
*Başarı oranı nedir? Sizin özel durumunuz için bu oran nasıldır? Kliniğin rapor ettiği başarı oranı ne anlama geliyor? Bu size izah edildi mi?
Pek çok hasta, artık yukarıdaki sorulara cevap aramakta ve bilinçli olarak klinik ve hekirn seçimi yapmaktadır. Yukarıdaki kriterlerin yanında her hasta için o hastanın yaşı. ekonomik ve psikolojik durumuna uygun bir tedavi planlaması yapılmalıdır. Bazen pahalı yöntemler uygulanarak gebelik şansının arttırılması yerine, daha ekonomik yöntemlerin arka arkaya birkaç ay uygulanması toplamda daha iyi bir gebelik şansı verebilir. Hastanın bu işleme ayırdığı bir büt çe olmalıdır.
Hekim hastanın ekonomik ve tıbbi durumunu düşünerek ailenin katılımı ile gerekirse bir ekonomist gibi planlama yapmalı, hastanın olanaklarına göre en yüksek başarıyı nasıl elde edebileceği konu-sunda bilgi verebılmelidir. Bazen tek yumurta çıkan bir siklus tüp bebek denemesinin maliyeti ile üç dört deneme yapmak mümkün olabilir.

Bunlarla birlikte tüp bebek deneme sıklığının ne olması gerektiği planlanmalıdır. Örneğin genç yumurta ve sperm sayısı açısından sorunu olmayan ve nedeni belli olmayan kısırlığı olan bir çift için sık sık tüp bebek denemesi yerine yılda bir kez deneme daha uygun olabilir. Bu denemeler arasında kendi kendine gebelik şansının olduğu çifte anlatılabilir. Ancak aynı çift sosyal baskı altında olup uzun bekleme dönemlerine tahammül edemeyebilirler. Özetle tüp bebek tedavisi kişiye özgün olmalı ve planlanmalıdır. Fabrikasyon tüp bebek tedavisi olmaz.

Bu konudaki yazılarımız devam edecektir…
Kaynak:Baby & You

Anadolu Sağlık Merkezi’nden Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Aydın Arıcı, kısırlığa yol açan nedenleri ve konuyla ilgili doğru bilinen yanlışları anlattı.1
Lütfen detaylı bilgi için aşağıdaki resme tıklayınız.

Anadolu Sağlık Merkezi Kadın Sağlığı Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Aydın Arıcı tüp bebek tedavisi konusunda halk arasında doğru olduğu düşünülen yanlışları ve tüp bebek tedavisiyle ilgili bilimsel gerçekleri anlattı. Lütfen detaylı bilgi için aşağıdaki resme tıklayınız.

Tüp bebek tedavisinde ilk olarak sistemli bir tetkikle ki bu tetkikler erkek­te sperm, kadında rahim filmi, rahim ağızı salgısının incelenmesi, yumurtlama olup olmadığının araştırılması ve bunları taki­ben laparoskopi ve histeroskopi denilen görüntüleme yöntemlerini kapsamaktadır. Yapılan bu işlemler sonucunda yüzde 90 oranında infertilite sorunu ortaya çıkartılabilmektedir. Çiftlerin yüzde 10′unda ise tüm tetkiklere rağmen sorunu ortaya çı­kartmak mümkün olmamaktadır. Sorun ortaya çıkartılınca ona uygun tedavi proto­kolünün tespit edilmesi gerekir. Çiftlere de mutlaka sorunun ne olduğu, tedavideki başarı oranının ne olabileceği ve yaklaşık maliyeti konusunda açıklayıcı bilgiler ver­mek gerekir. Burada hastaya da görev düşmektedir. Hekim gerekli açıklamaları yapmadıysa veya yapmakta geciktiyse, hasta kendine ait bu sorunu öğrenmek i çin doktoruna bu konuda sorular sorup  açıklayıcı bilgiler talep etmelidir.

Kısırlık tedavisindeki başarı oranı nedene bağlı olarak değişmektedir. Bazı sorunları ilaç tedavisiyle veya cerrahi tedaviyle yüz­de 100 oranında düzeltmek mümkün olur­ken, bazılarının düzelmesi daha zor ol­makta, çok az bir kısmında da bugünkü tıbbi imkanlarla başarılı olunamamaktadır. Bazı hastalar ilaç tedavisini veya cerrahi tedaviyi takiben gebe kalırken, bazılarına daha karmaşık tedavi yöntemleri uygulan­ması gerekmektedir. Bu yöntemler, suni döllerime (inseminasyon), tüp bebek, mikroenjeksiyon uygulamalarını kapsa­maktadır. Bu uygulamalarla başarı oranları yüzde 15 – 50 arasında değişmektedir. Tabi bu durum genel bir orandır şahsa göre bu oran artabilir veya azalabilir.

Malesef hastaların büyük bir kısmı da tüp bebek veya mikroenjeksiyon gibi yön­temleri her derde deva gibi görüyorlar ve bu yöntemlerden yüzde 100 bir başarı beklentisi içinde olduğunu hissettiriyorlar. Halbuki bu metotlar belirli sorunları çöz­mek için kullanılan yöntemlerdir. Başarı oranı da genel olarak yüzde 100 değil yu­karda belirttiğim sınırlardadır. Ayrıca mali­yeti de bir hayli yüksektir. Hastaya bütün bunlar işleme başlamadan açıklanmalı, hasta aşırı bir beklenti içerisinde olmama­lıdır. Yüzde 20 – 50 başarı oranı demek yüzde 50 – 80 başarısızlık demektir. Hasta eğer tamamen başarıya şartlanır ve tedavi başarısızlakla sonuçlanırsa, bu durum has­tayı psikolojik olarak son derece olumsuz etkilemektedir. Bütün bu nedenlerle tüp bebek teda­visine başlarken hastaya gerekli açıklamalar yapılmalı ve psikolojik destek sağlanmalı­dır. Stres tedavideki başarı oranını olum­suz yönde etkilemektedir. Bu bakımdan tüp bebek tedavisinde psikolojik destek ayrıca tedavinin başansı yönünden de faydalı olmaktadır.

Bu konuda bilimsel araştırmalar yoğun bir şekilde devam etmekte ve teknolojideki gelişmelerden de en üst düzeyde yararla­nılmaktadır. Yukarıda belirttiğim gibi, 3-5 yıl önce hiç umut görülmeyen hastalarda bügün başarılı sonuçlar elde edilebilmek­tedir. Bu nedenle bazı ekstrem sorunlar dışında hastaları ümitsizliğe sevk etmemek gerekir. Tüp bebek tedavisine bakarken karamsar olmamak gereklidir. Çok hızlı gelişen teknoloji ile birlikte tüp bebek alanında başarı oranları gün geçtikçe artmaktadır.