OVER (YUMURTALIK) KANSERİ
Prof Dr. Cem Fıçıcıoğlu web sitesine hoşgeldiniz.WEB SİTEMİZE GİRİŞ İÇİN LÜTFEN TIKLAYINIZ.
OVER (YUMURTALIK) KANSERİTanım
Jinekolojik kanserleri içinde en geç tanısı konabilen ve bu nedenle en fazla ölüme sebebiyet veren kanser türü olması nedeni ile ayrı bir öneme sahiptir. Hastaların yaklaşık olarak %70′i tanı konulduğu anda ileri evre hastalığa sahiptir.
Kadın kanserlerinn %4′ünü, genital kanserlerin ise %23′ünü meydana getirir. Her 100 kadından 5′i over kanseri nedeni ile yaşamını kaybeder. Over kanseri tanısı konan kadınlarda 5 yıllık yaşam % 35 civarındadır. Endüstrileşmiş ülkelerde daha fazla görülür. Bu çevresel faktörlerin etkisini düşündürmektedir.
Her yaşta görülebilmesine rağmen en fazla 45 yaşından sonra rastlanır.75-79 yaşlar arasında pik yapar. Menopoz öncesi dönemde over tümörlerinin sadece % 7’si kanserken bu oran menopoz sonrası %30′a çıkar.
Over dokusu pek çok değişik hücreyi barındırır. Kanserin köken aldığı hücre türüne göre de görülme yaşları ve oranları değişir. Overin ana yapısını oluşturan epitel hücrelerden köken alan tümörler en sık görülen tümörlerdir. Overin epitelyal tümörleri şunlardır:
- Seröz
- Müsinöz
- Endometrioid
- Mixed
- Mezonefroid
- Brenner
- İndiferansiye
Overin germ hücreli tümörleri, tüm tümörlerin yaklaşık olarak %20’sini oluşturur ve daha genç yaş grubunda görülür. Bunlar:
- Koryokarsinom
- Yolk sac tümörü
- Disgerminom
- Teratom
- Embriyonel hücreli karsinom
Daha nadir olarak ise stromal hücreli kanserler görülür:
- Sertoli hücreli
- Leidig hücreli
- Granulosa hücreli
Menopoz sonrası kanser teşhisi konan vakaların % 80′i epiteliyal tümörlerken, 20 yaş altında teşhis edilen vakaların % 60′ı germ hücreli yani embryonik döneme ait hücreler ile ilgili tümörlerdir.
Risk Faktörleri
- Aile hikayesi (özellikle anne, kız kardeş ya da kız çocukta over kanseri öyküsü)
- 50 yaş ve üzerinde olmak
- Erken menarş (ilk adetin 12 yaşından önce başlaması)
- Geç menopoz
- Çocuk doğurmamış olma ya da ilk çocuğu 30 yaşından sonra doğurmuş olma
- Meme ya da kolon kanseri hikayesi
- Gen mutasyonlarının varlığı (Ör. BRCA 1 mutasyonu..)
****5 yıldan uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı over kanseri riskini AZALTMAKTADIR!
Belirtiler
Over kanseri genellikle belirti verdiğinde ileri evrededir.
- Karında gerginlik ya da ağrı
- Sindirim sistemine ait şikayetler
- Bulantı, kusma, ishal ya da kabızlık
- Sık idrara çıkma
- İştah kaybı
- Hafif bir yemeği takiben bile aşırı doygunluk hissi
- Kilo kaybı
- Anormal vajinal kanama
- Nadiren stromal tümörlerde görülmek üzere amenore, kıllanmada artış, seste kalınlaşma ve aknelerde artış
Tanı
Muayeneler esnasında özellikle menopoz sonrası kadınlarda pelvik alanda kitle saptanması over kanserini düşündürmelidir. Ultrasonografide çift taraflı ovarian kitle, 8 cm’den büyük kitle ile muayende bu kitlenin hareketli olmaması tanıyı destekler. Ayırıcı tanıda myomlar, normal ve anormal gebelikler ve diğer komşu organ kanserleri ekarte edilmelidir.
Over kanseri düşünülen hastalarda aile öyküsü dikkatli alınmalı, iyi bir sistemik ve jinekolojik muayene yapılmalı, özellkle genç hastalarda smear tetkiki elde edilmelidir. Ayrıca damarlanmanın tespiti açısından doppler ultrason ile komşu organları incelemeye yönelik radyolojik tetkikler yapılmalıdır. Manyetik rezonans ve bilgisayarlı tomografi kitlenin daha iyi incelenmesine olanak sağlar. Over kanseri tanısını güçlendiren ve bu konuda hekimlere son derece yardımcı olan bir başka tetkik de başta CA-125 olmak üzere tümör belirteçleridir.
Tedavi
Over kanserinin tedavisi birçok branştan hekimin bir arada davranmasını gerektirir. Bunlar jinekolog, onkolog, radyoterapist, kemoterapist, patolog, dietisyen ve psikiyatristtir. Tedavi yaklaşımı; cerrahi ve cerrahi olmayan olarak ikiye ayrılır. Bazen klinik olarak bulgu vermeyen vakalarda başka bir nedenden dolayı yapılan ameliyat sonucu tesadüfen over kanseri tanısı konabilir. Bu gibi durumlarda evrelemeyi tamamlamak için hastanın yeniden ameliyat edilmesi gerekir.
Cerrahi sonrası ise kemoterapi ve radyoterapi yaygın olarak uygulanır. Genellikle over kanserleri tanı anında %75′e varan oranlarda Evre 3 ya da 4′tür. Ve bu hastalarda 5 yıllık sağkalım oranları %50 civarındadır.
OVER (YUMURTALIK) KANSERİ
