Ağrısız Doğumda Merak Edilenler

Ağrısız Doğumda Merak Edilenler

Klinisyenlerin epidural normal doğum dedikleri doğum, halk arasında ağrısız doğum ya da prenses doğum olarak da bilinir.

Ağrısız (epidural) doğum, gerçek doğum sancıları başladıktan sonra, hastanın belinden iğne ile girilerek omurilik zarının dış bölgesine uyuşturucu karakterde ilaç vererek, bu bölgenin alt kısmında ağrı duyusunu ortadan kaldırmak suretiyle doğumun gerçekleşmesine yardımcı olmaktadır. Bel bölgesine yapılan iğneden sonra hasta yürüyebilir. Motor fonksiyonlar bozulmaz, sadece ağrı duyusu ortadan kaldırılmış olur. Bu teknik anestezi uzmanı tarafından uygulanır.

Anestezi uzmanı omurilik zarının dış bölgesine iğneyle girdikten sonra o bölgeye kateter olarak adlandırılan bir boru yerleştirir. Bu şekilde anestezik madde, bu kateter vasıtası ile doğum sonrasındaki dönemde de ağrıyı dindirmek amacıyla verilebilir. Ancak anestezi uzmanının da bu teknikle ilgili eğitimi olması gerekir. Bu teknik onun tarafından yapıldıktan sonra, doğum kadın doğum uzmanı tarafından gerçekleştirilir.

Epidural anestezi ile hasta sezaryen olacaksa, doğum sancılarını beklemeye gerek yoktur. Ancak normal doğumda, gerçek doğum sancıları başladıktan sonra (rahim ağzı 4. cm açıldığında) epidural anesteziyi uygulamak gerekir. Çünkü gerçek doğum sancıları başlamadan uygulanırsa, epidural anestezi doğumu durdurabilir. Bu yüzden gebe, gerçek doğum sancılarına kadar olan hafif ağrıları hissettikten sonra epidural anestezi uygulandığından, aslında ismi ağrısız doğum olsa da yine de çok hafif ağrılar hissedilmiş olur. Ancak uygulandıktan sonra asıl yüksek şiddet ve sıklıktaki doğum sancıları hissedilmez.

Epidural anestezi erken dönemde uygulandığında doğumu durdurabilir. Ayrıca doğumun ilerlemesini yavaşlatabilir. Epidural anestezinin istenmeyen etkileri olmaması açısından belli dozlarda uygulanır. Bu etkili dozda çoğu zaman doğum sancıları hissedilmezken, ağrı eşiği düşük olan gebelerde yine de çok hafifde olsa ağrı hissedilir. Gebenin normal doğumda istekli, sabırlı olması ve doktoruyla uyumlu olması oldukça önemlidir. Çünkü normal doğumda gebenin uzman doktoruyla koordineli çalışması, uzman doktorunun istediklerini yapması ve özellikle doğumun ikinci safhasında doğum için çok iyi ıkınması gerekir. Bu safhada fazla doz epidural anesteziden dolayı gebe iyi ıkınamazsa doğum için vakum ihtiyacı doğabilir. Epidural anestezi, uygulandıktan sonra hamilede tansiyon düşüklüğü yaşanabilir. Ancak bunun çözümü mutlaka vardır. Gebenin yan yatırılması ve serum desteği ile bu problem ortadan kaldırılır.

Epidural anestezi ile doğum sancıları hissedilmeyecektir. Sancılar hissedilmeyeceğinden gebenin heyecanı ve stresi çok daha az olacaktır. Dolayısıyla bebeğinden stresi daha az olur. Anne ve bebeğin stresi daha az olduğunda doğumun sezaryenle gerçekleşme ihtimali çok daha azdır. Çünkü genelde ağrılara dayanılamadığı için gebeler sezaryen istemektedirler. Ağrı olmadığı için doğum çok daha konforlu olur. Normal planlandığı halde, sezaryen gerektiren durum meydana gelmiş ise bu anestezi ile sezaryen doğuma geçilebilir. Epidural anestezide, anestezi uzmanı o bölgeye bir kateter uyguladığı için, bu kateterden verilen ilaçlar vasıtasıyla doğum sonrası dönemde de ağrı sorunu ve şikayeti ortadan kaldırılmış olur.

Doğumda epidural anestezi, normal doğurmak isteyen ve doğumunu ağrısız yani epidural anestezi ile yapmak isteyen her hamile kadına uygulanabilir. Kadın doğum açısından negatif bir durum yoktur. Ancak gebede trombosit düşüklüğü, kanamaya eğilim, uygulanacak bölgede enfeksiyon ya da nörolojik hastalık mevcutsa anestezi doktorunun yetkisinde bu yöntem uygulanamaz.

Op. Dr. Hakan PEKER

Kadın Hastalıkları ve Doğum