Anne Sütü

Anne Sütü

Anne sütü zamanında doğan, fetal depoları anneden yeterli oranda alan her yenidoğan bebeğin normal gelişmesine yetecek besin öğeleri gereksinmesinin tümünü karşılayan, ilk 6 ay tek başına yeterli olan yenidoğan ve süt çocukları için kesinlike en uygun ve doğal bir besindir.

  • · Bebek her istediğinde mutlaka emzirilmelidir. Böylelikle anne süt yapımı artar, memede süt birikimi sonucu sorunlar olmaz. Ayrıca bebek anne sütünden kesinlikle çok yararlanır.
  • · Uzun süre (5 – 30 dakika) emzirilmelidir. Bu durum süt tüketiminin yanında psikolojik etki yaratmaktadır. Ayrıca hasta ve yorgun bebek sık aralıklarla ve azar azar emmek ister.
  • · Anne kesinlikle yeterli süt üretebileceğine inanmalıdır. Yeterli süt emzirmeye bağlıdır. Önce bir meme, doymazsa diğeri ile emzirilmelidir.
  • · Çalışan anneler için önceden sağılmış süt (8 saat oda sıcaklığında, 2 gün buzdolabında bozulmadan muhafaza edilir ve kalabilir) kaşıkla çocuğa verilebilir.

ANNE SÜTÜNÜN YETERLİLİĞİ

Bebek 20 günlük olduktan sonra mutlaka tartılmalıdır. Yaklaşık 500 gram ağırlık kazanmışsa süt oldukça yeterlidir. Ağırlıktaki değişiklikler izlenmelidir. Hazırlanan büyüme grafiğindeki noktalar birleştirildiğinde çizgi yukarı doğru gidiyorsa süt yeterlidir. Ağırlık kazanmada yavaşlama varsa ya da bebek memeyi bırakmama gibi açlık belirtileri gösteriyorsa anne sütü yetişmiyor olabilir. Bu denemeler yapılmadan 4. aydan önce sütü yetişmiyor diye anneye ek besin vermesi kesinlikle önerilmemelidir!

DOĞRU EMZİRME TEKNİĞİ

  1. Ellerinizi kesinlikle yıkayınız. Bu durum bebeğin mikrop almasını ve hastalanmasını mutlaka önler.
  2. Emzirmeden önce mutlaka meme başını ve çevresini temiz su ile siliniz. Karbonatlı su, sabunlu su v.b. Kesin olarak kullanmayınız. Bunlar meme başında çatlak ve yaraya sebep ve neden olur.
  3. Bebeğiniz ile mutlaka rahat bir yerde oturunuz. Sırtınızı bir yere dayayarak mutlaka destekleyiniz. Oturduğunuz yer kesinlikle temiz ve yeterince sıcak olmalıdır. Emzirirken mutlaka mutlu ve huzurlu olunuz.
  4. Bebeğinizi mutlaka yüzü ve bedeni size dönük olacak şekilde tutunuz. Bebeğinizin başını kolunuzun iç kısmına yerleştiriniz. Aynı kol ve elle bebeği kalça ve bacaklarından kavrayınız. Emzirirken kesinlikle anne ve bebek rahat olmalıdır. Anne ve bebeğin göz teması son derece çok önemlidir.
  5. Ellerinizle mutlaka göğsünüzü tutun ve kesinlikle meme ile etrafındaki kahverengi kısma dokunmayınız.
  6. Bebeğinize gülümseyerek bakın ve meme ucunuzu bebeğinizin dudağına ve çenesine değdiriniz.
  7. Bebeğiniz ağzını açınca meme ucunuzu ve etrafındaki kahverengi kısmı bebeğinizin ağzına yerleştiriniz. Bebeğinizi memeye, tekniğine uygun yerleştirdiğinizde bebeğinizin çenesi ile göğsünüz arasında boşluk kalmamalıdır. Bebeğin mutlaka burun delikleri açık olmalıdır. Aksi taktirde ağızdan nefes alması gaz yapmasına sebep ve neden olabilir.

Doğum sonrası kesinlikle annenin her türlü rahatı sağlanmalıdır. Anne sütü alan bebeğe ek besin 4. ila – 6. ayda verilir. 6. ila – 9. aylık çocuklar anne sütü dışında günde 3. ila –4. öğün ek besin alabilirler. Ek besin mutlaka anne sütü ile birlikte verilmemelidir. Bebek ek besin alsa da mutlaka anne sütüne devam edilmelidir. Anne ve bebek kesinlikle aynı odada kalmalıdır. Enfeksiyon kaynağı olduğu için kesinlikle bebeğe şekerli su, hazır mama verilmemelidir. Bebek ağladıkça mutlaka emzirilmelidir. Yapay beslenme sadece emzirme olanağı olmayan annelere anlatılmalıdır. Asla özendirilmemelidir.

EMZİRMENİN YARARLARI

Bebek İçin

  • · Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
  • · Besin öğesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine son derece uygundur.
  • · Koruyucu etmenleri içerir.
  • · Sindirime yardımcı aktif enzimler (yağ sindirimi için lipaz)
  • · Enfeksiyonu önleyen Ig’ler (IgA, IgG ve IgM)
  • · Hormonlar ve büyüme faktörleri
  • · Solunum yolu ve gastrointestinal enfeksiyonları çok daha az görülür.
  • · Orta kulak iltihabı riskini son derece azaltır.
  • · Çene ve diş gelişiminde kesinlikle rolü vardır.
  • · Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
  • · Alerjiye karşı kesin olarak koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
  • · Bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine son derece yardımcı olur. Dikkat azlığı sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır.
  • · Anne sütü alan bebekler çok daha az ağlarlar.

Anne İçin

  • · Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
  • · Anne –ve bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
  • · Kontraseptif etkisi vardır.
  • · Annenin kesin olarak sağlığını korur.
  • · Göğüs kansekesinri, over kanseri, osteoporozis, anemi (uterusuın eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur)
  • · Meme boyutu ne olursa olsun tüm kadınlar yeterince süt üretebilirler.
  • · Bebekler her boyuttaki memeden, meme ucu ve şekli ne olursa olsun yeterince süt alabilmektedirler.

Emzirmeyi Engelleyen Anne Hastalıkları

Meme abseleri, pulmoner tüberküloz, kabakulak, herpes simpleks, hepatit B, AIDS, vajinal gonore, hiperprolaktinoma, toksemi, emzirirken gebe kalma.

Emzirmeyi Engelleyen Bebek Hastalıkları

Yarık damak, yarık dudak, pamukçuk, doğumda ağzında dişi olan bebek, fenilketonüri, maple syrup urine diease, organik asidemiler, üre siklus defetktleri, homosistinüri, galaktozemi, primer laktoz intoleransı.

EMZİRMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

  • · Doğumdan sonraki ilk 1/2 – 1 saatte emzirmeye başlanmalıdır. Emzirmeden önce bebeğe hiçbir içecek verilmemelidir (Örnek: Şekerli su, hazır mama).
  • · İlk 6. ayda bebeklere sadece anne sütü verilmelidir. Ek besinlere 3. aydan önce, 6. aydan sonra başlanmamalıdır.
  • · 6. ayın üzerindeki tüm bebekler ek besin almalıdır ve çocuklar 1.5 – 2. yaşına kadar emzirilebilirler. Aslında bebeğin aldığı ilk süt besleyicidir ve en az miktardaki emme bile süt üretimine son derece yardımcı olur.
  • · Süt üretimini arttırmak için kesinlikle bebekle anne doğumdan sonra aynı odada olmalı ve emme hemen başlamalıdır.
  • · Anne mutlaka uygun ve yeterli beslenmeli, bol sıvı tüketmelidir (günde en az 12 su bardağı; süt, ayran, limonata, şerbet, taze meyve suları verilmeli, çay ve kahveden uzak durulmalıdır).
  • · Annenin dinlenmesi sağlanmalıdır, anneye ruhsal yönden son derece yardımcı olunmalıdır. Bebeği ile mutlaka tensel temas kurmalıdır.
  • · Anneye özgüven kazandırıcı yakınlık ve ilgi gösterilmeli ve sakinleşmesi sağlanmalıdır.
  • · Bebekler anne sütü ile beslendikleri dönemde büyüme ve gelişme açısından kesin olarak mutlaka izlenmelidir.

Dyt. M. Turgay KÖSE

Diyetisyen