Ay Ay Çocuklarda Dil ve Konuşma Gelişimi

Ay Ay Çocuklarda Dil ve Konuşma Gelişimi

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Uzman Dil ve Konuşma Terapsti Elçin Tadıhan Özkan çocuklarda dil ve konuşma gelişimi hakkında bizleri bilgilendiriyor.

12 – 18 Ay

  • Çocukların söylediği sözcüklerde artış olur.

  • Söyleyebileceği sözcüklerden daha fazlasını anlar.

  • Çocuğun ses tonunda sanki biriyle konuşuyormuş gibi çıkış-iniş yaparak, yüksek sesle, anlaşılmaz kelimelerle durmadan konuşur.

  • El ve kol hareketleriyle birlikte söylenen basit komutları ve sözleri anlar (”Ver”, ”Bana Bak” gibi)

  • Yetişkin birinin söyledikleri taklit eder.

  • Sık kullanılan günlük nesnelerden isteneni verir.

18 – 24 Ay

  • 50 kadar sözcüğü anlayabilir.

  • Kendi bedeninde en az 3 vücud bölümünü gösterebilir.

  • Şarkı söylerseniz hoşlanır, şarkı söylemeye çalışın.

24 – 30 Ay

  • Bir sayı kavramını anlar.

  • Sık kullanılan nesnelerin işlevlerini gösterebilir.

  • ”Ellerini nasıl yıkarsın?” gibi bir işin nasıl yapıldığını işaretlerle gösterebilir.

  • Üstünde/içinde gibi kavramları anlar ve konuşması giderek anlaşılır hale gelir.

  • Kendisiyle konuşulmaya başlandığı zaman dikkatle dinler.

  • 2 veya daha çok kelimeyi bir araya getirerek basit cümleler kurabilir.

  • Çevresindeki resimlerin ve insanların isimlerini söyleyebilir.

  • Kendisinden söz ederken ismini kullanabilir.

  • Sözcükleri tekrar eder ve istenildiğinde vücud bölgelerinden 6 tanesini gösterebilir.

  • İstendiğinde tanıdık/bilinen nesneleri isimlendirir ve verir.

30 – 36 Ay

  • Basit iki/üç veya giderek karmaşıklaşan ve eylem içeren komutları yerine getirir.

  • ”Bana, beni, ben” gibi kelimeleri doğru kullanır.

  • ”Kim, ne, nerede” gibi soruları sık sık sorar.

  • ”Neden, niçin” gibi sorulara göstererek uygun yanıt verir.

  • 1 veya 4 resmi tanıyarak gösterebilir ve isimlerini söyler.

  • Konuşurken sestonu değişir.

  • Sorulduğu zaman cinsiyetini, adını, soyadını ve yaşını söyler.

  • Sevdiği masalları – öyküleri defalarca dinlemekten keyif alır.

  • 10’a kadar ezbere sayabilir.

  • Başkalarıyla basit içerikli konuşmalara katılabilir.

  • Konuşma seslerinin bir çoğunu doğru üretmeye başlar ve konuşma anlaşılırlığı artar.

  • Telaffuz hataları yapabilir.

Bu dönemlerde çocuğunuzun dil ve konuşma gelişimine nasıl destek olunabilir?

Çocuk için konuşmanın bol olduğu ortamlar hazırlayın. Eğer işaretler ile kendisini iafede ediyorsa ona anladığınızı belirtecek şekilde cevap verin. Çocukla sohpet ederlen veya konuşurken yüz yüze gelmeye dikkat edin.

Çocuk bu dönemde söyleyebileceği sözcüklerde kelime hataları yapabilir. Yalnış ve hatalı söylediği kelimeleri düzeltme yoluna gitmeyin. Karşınıza alıp (yüz yüze) ağız hareketlerinizi görmesini sağlayarak ”böyle böyle, şöyle şöyle” diyerek düzeltmesini çocuğunuzdan beklemeyin. Bırakın çocuk sözcükleri dilediği gibi söylesin; siz sadece yeri geldiği zaman doğrusunu tekrar edin.

Genelde çocukların bebeksi konuşmaları sevimli gelmektedir. Ancak çocuklarınızın konuştuğu, bebeksi tarzda konuşmalardan kaçının. Çocuğunuz sözcüğü nasıl söylerse söylesin siz her zaman sözcüklerin doğrusunu söyleyin.

Çocuğun size sorduğu soruları kesinlikle cevapsız bırakmayın veya gelişi güzel cevaplar vermekten kaçının. Çocuk soru sorduğu zamanlarda öğrenmeye açıktır. Ihtiyacı duyduğu bilgileri ona verin. Çocuklarınız ile birlikte Oyunlar oynayın. Çok fazla uzun cümleler kurmayın, daha kısa ve basit cümleler kurarak konuşmayı tercih edin.

Çocuklarınızın konuşma girişimlerini olumlu karşılayın. Çocuğun bu konuşma girişimlerini başını okşayarak ”Aferin” diyerek vs… ödüllendirin.

Ancak çocuğunuz:

12. ayda; konuşma seslerini (dil şıklatma, öpücük) isteklerini elde etmek için ağlama dışında ses çıkartmıyor, taklit etmiyor, annebaba/mama gibi en az bir sözcük söylemiyorsa,

18. ayda; güle güle yap/al-ver gibi basit komutlara uymuyorsa, aile bireylerini tanıyıp göstermiyorsa,

24. ayda; kendisine söylenen farklı 50 sözcüğü anlayamıyor, baba-anne gibi aile bireylerinin ya da evde beslenen hayvanların isimleri dışında en az 4 farklı sözcük söyleyemiyorsa,

36. ayda; en az 3 sözcükten oluşan cümleler kuramıyorsa, söylediklerinin en az %50’si aile bireyleri dışındaki bireylerce anlaşılamıyorsa, geçmişte olmuş olaylar hakkında konuşamıyorsa, 2 aşamalı basit komutları (babaya bunu ver) yerine getirmiyorsa, basit sorulara yanıt veremiyorsa, Dil ve Konuşma gelişimini olumsuz etkileyen faktörlerin olabileceği düşünülerek Uzman Dil ve Konuşma terapistine başvurulması gerekir.