Bebeklik ve çocukluk döneminde aşılar

Bebeklik ve çocukluk döneminde aşılar

AŞI NEDİR?

Aşı hastalık yapma yeteneği yok edilmiş bakteri ya da virüslerin veya bakterilerin zehirli toksinlerinin etkilerinin yok edilmesiyle elde edilmiş biyololojik maddelerdir.

Hayvanlara ya da insanlara uygulandığında hastalığın ortaya çıkmasını ve hastalıkların kötü etkilerinin oluşumunu son derece engeller. Aşıdan sonra oluşan antikorlar vücutta uzun süre kalırlar. Mikropla karşılaşma anında mikrobun vücuda girmesine engel olarak hastalık oluşmasını kesin olarak engellerler.

AŞI YAPILIRKEN NELERE DİKKAT EDİLİR?

  1. Aşı kesinlikle belli aralıklarla yapılamalıdır. Aşı aralarındaki süreye mutlaka dikkat edilmelidir. Aşılar 1. ila 2. ay aralarla yapılmalıdır.
  2. 2Aşı kesinlikle bu konuda eğitim görmüş bilgili ve yetkili uzman bir sağlık personeli veya uzman hekim tarafından yapılmalıdır. Eczaneden aşı alarak herhangi bir yerde aşı yapılması mutlaka ve kesinlikle doğru değildir.
  3. Aşıdan evvel bebekler ve çocuklar mutlaka ve kesinlikle sağlık kontrolünden geçirilmelidir. Ateşli durumlarda veya enfeksiyon hallerinde aşı mutlaka ertelenir. Hafif ateş aşıya engel değildir.
  4. Aşının yan etkileri uzman hekim tarafından belirtilmelidir. Aşıdan sonra karşılalaşılacak problemlere karşı bilinçli olmalısınız
  5. Bir veya birkaç aşı aynı anda uygulanabilir ve kesinlikle hiçbir sakıncası yoktur.

AŞI TAKVİMİ aşılar bebeğin ile başlar.

1.HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı mutlaka bebek doğar doğmaz yapılmalıdır. Eğer annede hepatit B taşıyıcılığı varsa aşı ile birlikte hiperimmun gammaglobülün uygulanır. Aşının 2. dozu 1. ay sonra 3. dozu 6. ay sonra yapılır. Aşının herhangi bir yan etkisi yoktur. Kas içine uygulanır. Aşı sağlık bakanlığının ulusal aşı takvimi programına alınmışır ve Sağlık kuruluşlarında ücretsiz yaptırılabilir.

2.BCG AŞISI 2. Ayda uygulanır tek doz yapılır. 5. yaşında ppd kontrolü ile tekrarlanır. Aşıdan 3. ila 4. hafta sonra aşı yerinde kızarıklık ve kabuklanma görülebilir. Bu durum aşının tuttuğunu gösterir ve korkulacak herhangi bir durum yoktur. Bazen aşıdan sonra koltuk altında bcg adeniti dediğimiz bir şişlik görülebilir. Böyle durumlarda uzman hekiminize başvurmak gerekir.

3.DİFTERİ-BOĞMACA-TETANOS-ÇOCUKFELCİ-HİB AŞISI 5. li karma aşı dediğimiz aşıdır. İlk dozu 2. ayda BCG aşısı ile beraber uygulanır. 1. ila 2. ay aralıklarla 3. kez yapılır. 18. ayda ve 5. yaşta tekrarlanır. Ulusal aşı takviminde hib aşısı bulunmaz. Aşı bazı durumlarda ateşe neden olabilir. Bu dururm ateş düşürücü ile kontrol altına alınabilir. İthal aşılarda yan etki yok denecek kadar azdır.

4.PNÖMOKOK AŞISI Zatürye aşısı olarak da adlandırılır. Gelişmiş ülkelerde 2. ila 3. yıldan beri her bebeğe mutlaka uygulanmaktadır. Ülkemizde bir yıldan beri yapılmaktadır. 1. ila 2. ay ara ile 3. defa yapılır ve 1. yıl sonra rapel dozu tekrarlanır. Pnomokoklar bebeklerde ve çocuklarda zatüryeye, sinüzite, orta kulak iltihabına ve kana geçerek ağır ciddi enfeksiyonlara neden ve sebep olabilir. Dünyada her yıl 5. yaşın altında bir milyonun üzerinde bebek pnömokok enfeksiyonları ile hayatlarını kaybetmektedir. Bu da aşının son derece ve ne kadar gerekli olduğunun bir kanıtıdır. Sağlık bakanlığının ulusal aşı takviminde yoktur.

5.KIZAMIK-KIZAMIKÇIK-KABAKULAK AŞISI Üçlü karma aşı olarak adlandırılır. 1. yaşında ilk dozu uygulanır. 5 yaşta rapeli yapılır. Eğer kızamık salgını var ise, 9. aydan itibaren tek olarak kızamık aşısı yapılır 15. ayda üçlü aşı tekrar edilir. Kola ve kas içine uygulanır. Ulusal aşı takvimine girmiştir. Sağlık kuruluşlarında yaptırılabilir. Herhangi bir yan etkisi yoktur denecek kadar da azdır. Bazen kızamığa benzer döküntüler 3. ila 4. gün sonra hafif bir ateşle görülebilir.

6.SU ÇİÇEĞİ AŞISI Tek doz olarak cilt altına uygulanır. 12. aydan sonra yapılır. Ulusal aşı takvimine henüz girmemiştir.

7.HEPATİT A AŞISI Ülkemizde 2. yaşından sonra 6. ay ara ile uygulanır. Kas içine yapılır. Yan etkisi yoktur. Gelişmiş ülkelerde 1. yaşından sonra uygulanabilmektedir.

8.GRİP AŞISI Son yıllarda bebeklik döneminde de uygulanmaya başlanmıştır. 3. yaşın altında 2. doz halinde yarımşar olarak bir ay ara ile uygulanır. 3. yaşın üzerinde tek doz uygulaması yeterlidir. Rutin bir aşı değildir.

Dr. Mehmet ÇAĞLAR

Çocuk Hastalıklar