Çocuklara Grip Aşısı Yapılmalı mı

Çocuklara Grip Aşısı Yapılmalı mı

Sonbahar gelirken hep aynı sorular sorulmaya başlar. Grip aşısı yapılmalı mı, yapılmamalı mı? Kimi doktorlar televizyona çıkıp “Mutlaka grip aşısı olun” derken aynı zamanda başka doktorlar konuşup “Grip aşısının içinde cıva var,sakın yaptırmayın” derler. Bir yandan da bazısı grip aşısı yüzünden hiç hastalanmadığını iddia ederken bazısı da “Grip aşısı olalıdan itibaren nezleden gripten kurtulamadım” der. Nedir bu grip aşısı? Çocuklarımıza grip aşısı yaptırmalı mıyız?

Son yıllarda grip aşısı pek çok ülkede çocukluk çağı rutin aşı takvimine girmiştir.

Grip özellikle kışın ve baharda görülen bir hastalıktır. Dünyada her yıl yüzbinden fazla kişinin ölümüne sebep ve neden olur. Özellikle belli yaş grupları grip için çok daha fazla risk taşımaktadır. Bunlardan iki yaşından küçük çocuklar, 65, yaşın üstündekiler, astımlılar, kalpte akciğerde böbreklerde veya bağışıklık sisteminde kronik hastalığı olanlar ve solunum fonksiyonunda herhangi bir sebepten dolayı bozulma olanlardır.

Mevsimsel grip, Influenza A ve Influenza B olarak adlandırılan iki virüs nedeni ile olur. Influenza A genellikle çok daha önce, ocak ayı ve şubat aylarında salgınlar yapar. Influenza B ise genellikle kış mevsimin sonu ve bahar mevsimin başında çok daha sık olmak üzere A kadar yaygın olmayan bir şekilde görülür.

Gribin belirtileri; yüksek ateş,vücut ağrısı,öksürük, burun akıntısı, boğaz ağrısı vs…dir. Son derece hızlı bulaşan sinsi bir hastalıktır. Grip enfeksiyonu sonrası vücutta zatürre, kulak iltihabı gibi ikincil enfeksiyonlara da sıklıkla neden ve sebep olabilmektedir.olabilir.

Grip virüsleri sürekli antijen yapılarını değiştirdikleri için bir sene gri geçirmiş veya gribe karşı aşılanmış olmak bir dahaki seneki grip mikroplarına karşı kesinlikle bağışıklanma sağlamaz.

Grip aşısı her sene bahar ve yaz aylarında gelecek seneki grip virüsşeri için oluşturulur. Bu yapılırken de mutlaka yazın güney yarımküre ve Asya’da görülen grip virüsleri göz önüne alınır. Kullanılan suşların bir sonraki mevsim gribe çok daha fazla neden ve sebep olacakları öngürülmektedir.

Mevsimsel grip aşısı üçlü (trivalan) bir aşı olarak hazırlanır. O mevsim görülen iki influenza A, bir influenza B virüsünden yapılır. Etkinlik verileri her sene CDC tarafından yayınlanır ve mutlaka seneden seneye değişiklik ve farklılık gösterir.

Grip aşısı inaktif yani ölü aşıdır. Yumurtaya, tavuk proteinine ve neomisin olarak adlandırılan antibiyotiğe alerjisi olanlarda kullanılmamalı veya uzman doktor denetiminde kesinlikle dikkatle uygulanmalıdır. Yeni tek dozluk grip aşılarında koruyucu olarak CIVA BULUNMAMAKTADIR. Bu ne yazık ki son derece yanlış bilinen bir şeydir. Çok dozlu grip aşılarında cıva bulunabilmekte iken piyasadaki tek dozlu grip aşılarında kesin olarak cıva yoktur.

Grip aşısı 0-18 yaş çocuklar için önerilmektedir. Grip, oldukça ağır geçebilen ve sonrasında da komplikasyonları daha çok olduğundan aşılanmakta kesinlikle fayda vardır. Grip aşısının her sene kesinlikle tekrarlanması gerekir. Grip aşısının etkinliği yaklaşık olarak ortalama yüzde 100 değildir. Her sene değişmekle birlikte farklı grip tiplerine göre yaklaşık olarak ortalama yüzde 50. ila yüzde 85. arasında değişmektedir. Grip aşısının influenza virüsü dışında, diğer solunum yolu enfeksiyonu yapan virüslere karşı da bir miktar koruyucu olabilmektedir. Mevsimsel grip aşısının kuş gribi ve domuz gribi gibi hastalıklara karşı ancak minimal bir koruma sağladığı bilinmektedir. Amerika’da burundan sprey olarak uygulanan zayıflatılmış canlı grip aşısı da mevcuttur.

Sonuç olarak söylenebilecek şey şudur. Evet grip aşısı kesinlikle faydalıdır. 0-18 yaş arası çocukların her yıl olmasında mutlaka fayda vardır. En azından yüksek risk grupları, yani iki yaşından küçükler, astımlılar veya kronik hastalığı olan çocuklar kesinlikle aşı olmalıdır. Evde 6. aylıktan küçük bebek var ise bebeğe bakan herkes mutlaka olmalıdır.Grip aşısı %100 çalışacak diye bir şey yoktur. Bu biraz şans işidir ve aşı hazırlanırken o senenin virüslerinin ne kadar tutturulduğuna bağlıdır. Ancak her halükarda grip aşısı tamamen engellemese bile hem gribin hem diğer hastalıkların hafif geçirilmesine son derece etki edebilir. Ve hayır, kesinlikle tek doz grip aşılarının hemen hemen hiçbirinde kesin olarak cıva yoktur. Aşının cıva içerip içermediğini kesinlikle uzman doktorunuz ve/veya eczacınızla konuşup, prospektüsten de kontrol edebilirsiniz.

Domuz gribi

Domuz gribi son bir yıl içinde dünya yüzünde hızla yayılan bir virüs. Antijenik yapısı H1 N1, ınfluenza A virüslerinden biri olarak tanımlanıyor. Dünyada hızla yayılarak 6. derecede salgın statüsüne çıktı. Ancak klinik olarak diğer virüslerden çok da farklı değil. Domuz gribi aşısı 5. ayrı firma tarafından çalışılmakta. Fakat henüz aşı ile ilgili kesinleşmiş bir tarih ne yazık ki bulunmamaktadır.

Kuş gribi

Kuş gribi, veya H5N1 diğer grip virüslerine göre şiddetli seyreder. Yaklaşık olarak ortalama yüzde 60’a yakın vakada öldürücüdür. İlaçlara karşı da diğer grip virüsleri kadar pek duyarlı değildir.

Şu anda kuş gribine kerşı da bir aşı vardır ve yeni aşılar geliştirilme aşamasındadır.

Dr. Beril BAYRAK-BULUCU

Çocuk Hastalıkları