Çoğul gebelik

Çoğul gebelik

Günümüzde yardımcı üreme teknikleri uygulamalarının yaygınlaşması ile birlikte çoğul gebelik sayısında da oldukça önemli artışlar olmuştur. Tüp bebek tedavisinde çoğul gebelik oluşma mekanizması genellikle birden fazla embryonun anne rahmine transfer edilmesi ile oluşur.

Daha nadir olarak transfer edilen embryolar kendinden oluşan çoğul gebelikler gibi kendinden bölünebilirler. Yani bir embryo transferi sonrası ikiz gebelik elde edilmesi mümkündür. Aynı şekilde iki embryo transferi sonrası üçüz gebelik elde edilmesi de mümkündür. Aşılama tedavisinde ise yumurtalıkların uyarılması ile birden fazla yumurta aynı sıklus içinde gelişir ve çoğul gebeliğe neden olabilir.

Uzun süredir çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere ikiz ya da üçüz gebelik fikri güzel gelebilir ancak çoğul gebeliklerin tekil gebeliklere göre birçok dezavantajı mevcuttur.

Çoğul gebeliğin nedenleri

Çoğul gebelik riski anne yaşı ile artmaktadır. Yine ailesinde tedavi olmaksızın ikiz olanların çoğul gebelik şansı olmayanlara göre oldukça yüksektir. Tüm bunların dışında günümüzdeki en önemli neden üremeye yardımcı tekniklerdir (tüp bebek v.s). Tüp bebek tedavisi aile için psikolojik yönden oludukça zorlu bir süreçtir. Ayrıca Tüp Bebek maliyeti yüksek ve girişimsel bir tedavi olması nedeniyle uzman hekimler ve aile bir tedavi sıklusunda en iyi sonucu yani gebeliği hedefler. Anne rahmine transfer edilen embryo sayısı ile gebelik oranları arttığı sebebi ile, uzman hekimler mümkün olan en fazla sayıda embryo transferini hedefler. Bu durum çoğul gebeliklerin sayısını artırmaktadır.

Tek yumurta ikizleri

Tek yumurta ikizleri bir yumurtanın bir sperm ile döllendikten sonra bölünmesi sayseinde oluşurlar. Bu bebeklerin hemen hemen bütün özellikleri aynıdır. Bu bebekler embriyonun döllenmeden kaç saat sonra bölündüğüne bağlı olarak yapısal özellik gösterirler. Bu yapısal özellikler bebekleri saran zarların yapısından yapışık ikizlere kadar değişiklik gösterir.

Ayrı Yumurta ikizleri:

Bu durum doğal sıkluslarda kendiliğinden olabileceği gibi tüp bebek tedavisindeki gibi iki ya da çok daha fazla farklı embryonun transfer edilmesi ile de olabilir.

Çoğul gebeliklerin riskleri

Çoğul gebelikler tekil gebeliklere göre çok daha fazla riske sahiptirler. Bu riskler bebek sayısı arttıkça çok daha dazla artar. Bu riskler hem anneyi hem de bebeği ilgilendirmektedir. Çoğul gebeliklerde bulantı ve kusma çok daha şiddetlidir, anne karnında ikizlerden bir tanesinin ölme riski vardır, sezeryanla doğum riski artar, bebek sayısı arttıkça erken doğum riski de artar, doğum sonrası kanama riski de artar, doğum sonrası depresyon çoğul gebeliklerde çok daha sıktır. Erken doğum riskinin artmasına bağlı doğum sonrası bebek ölümü, anne rahminde gelişme geriliği riski, doğuştan sakatlık oranları da oldukça artar. Ayrıca kordon sarkması ve kordon anomalileri oranı artar.

Bebek kayıpları:

Anne karnında bebeklerden bir tanesi kaybedilirse ve henüz gebeliğin erken safhalarında ise diğer bebek ya da bebekler kesinlikle yakın takibe alınır. Gebelik ilerlemiş ise kaybedilen bebekten salınan bazı maddeler anneyi ve diğer bebeği oldukça etkileyebilir. Bu durumda kan tahlilleri ile bu durum takip edilir. Ayrıca üçüz ya da çok daha fazla bebeğin olduğu gebeliklerde bebeklerden biri ya da birkaçı fetal redüksiyon olarak adlandırılan bir yöntemle bilerek azaltılabilir. Bu durum diğer bebekleri aşırı bebek sayısının getireceği kötü sonuçlardan korumak içindir.

Çoğul gebeliklerde dikkat edilmesi gerekenler

Annenin çoğul gebeliklerde kalori ihtiyacı oldukça fazladır ve gebeliğe bağlı değişiklikler çok daha belirgindir. Demir ihtiyacı da bu durumda artar. Çoğul gebelikler bu risk artışları göz önüne alınarak çok daha sık kontrole davet edilmelidir. Doğum şeklinin sezeryan olması gerekmez fakat bebeklerin pozisyonu bu durumda oldukça önemlidir. Günümüzde çoğul gebelikler normal doğum komplikasyonlarının çok fazla olmasından ötürü genellikle sezaryen ile doğumlar yapılmaktadır.

Prof. Dr. Bülent Tıraş

www.tupbebekklinigi.com