Doğum Sonrası Hamilelikten Korunma

Doğum Sonrası Hamilelikten Korunma

Doğumdan sonra bir süre annenin Ruhsal ve Fiziksel sağlığı, vücudun toparlanması için genel olarak en az bir yıl süreyle yeni bir Gebelik önerilmez. Bu sebepten belli bir dönem gebelikten korunmak şarttır. Ancak bu bir yıl içinde vücut tam olarak kendini toparlayabilir.

Emzirmenin gebelikten koruyucu özelliği:

Emzirmenin, Prolaktin (Süt Hormonu) salgısını arttırarak yumurtlamayı engellediği ve bu yollada hamileliği önlediği bilinmektedir. Doğum Sonrası yaklaşık olarak üç (3) aya kadar emzirmenin hamilelikten koruyucu özelliği olmakla birlikte bu süre sonunda koruyuculuğu azalarak devam eder. Çünkü Ovulasyon yani ”Yumurtlama” genellikle üç (3). aydan sonra tekrar başlar ve Doğum Sonrası beş (5). ila altı (6). aylardan sonra normal periyoduna döner.

Bir başka deyişle emzirmeyenlerde Doğum Sonrası üç (3). hafta, emzirenlerde ise, üç (3). aydan sonra Gebelik şansı vardır.

Doğum sonrası korunma yöntemleri:

Doğum sonrası korunma yöntemleri içinde en uygun yöntemler Prezervatif (kondom), Spiral ve üç (3). aylık Depo Progesteron iğneleridir.

Spiral doğumdan ideal olarak 40. ila 45. gün sonra takılabilir. Takılacağı dönemde adetli olmak şart değildir. Ancak öncelikle detaylı bir jinekoljik muayeneden geçmek ve vajinal enfeksiyon, rahim ağzında yara, rahim ya da yumurtalıklarda enfeksiyon (iltahap) bulguları, adet düzensizlikleri yaşamamak gerekir. Yine kişilerde bakır alerjisi de olmamalıdır.

Erkeğin prezervatif (kılıf) uygulaması da uygun şekilde kullanıldığı zaman spirale eşdeğer koruma sağlar. Ancak her erkek Prezervatif kullanmayı istemiyor olabilir.

Her iki yöntemi de kullanamayan kişilere “üç aylık depo progestinler” yapılabilir. Süte bir zararı asla yoktur. Tam olarak 90. gün süreyle korunma sağlar, bu sürenin sonunda tekrar yapılması gerekir.

Depo iğnelerin bazı istenmeyen yan etkileri de olabilir. Bu istenmeyen yan etkileri iğnelerin yapıldığı süre boyunca adeta bir Gebelik hali gibi adet görememe, göğüslerde gerginlik, bazen akne (sivilce), iştaha bağlı kilo artışı, zaman zaman adet düzensizlikleri şeklinde ara kanamalarıdır.

Ayrıca iğneler bırakıldıktan sonra adetler bir süre daha eski düzenli haline dönmeyebilir. Bu süre bazen altı (6). ayı bulabilmektedir.

Üç aylık Depo Progestin İğneleri gibi “saf progestin içeren doğum kontrol hapları” nadiren tercih edilen Doğum Kontrol yöntemlerindendir. Oluşturduğu yan etkiler depoprovera‘ya benzer. Çok düzenli ve saatinde kullanılmadığı durumlarda gebelikler de oluşabilir.

3. aydan sonra uzun etkili, cilt altı implantların (progesteron içeren) kullanılması da, alternatif bir kontraseptif yöntem olarak hastalara sunulmalıdır.

Emziren kadınlarda doğum kontrol hapları kullanımı:

Klasik Doğum Kontrol Hapları hem estrojen hem de progestinleri içerir. Progestinlerin Anne sütüne her hangi bir zararları olmazken estrojenler Anne sütünü azaltır. Bu yüzden emzirme döneminde kesinlikle Doğum Kontrol Hapları önerilmez.

Doğum sonrası artık kesinlikle yeni bir Çocuk istemeyen ve 30. yaşın üzerindeki kişilerde Tüplerin-kanalların bağlanması (ligasyon) işlemi yapılabilir.

Tüplerin bağlanması normal doğumdan sonra ilk beş (5). gün içinde ya da doğumdan 40. gün sonrasından itibaren Laparoskopik Tüp Bağlanması ya da Minilaporotomi denilen küçük bir kesi yardımıyla yapılabilir.

Tüp bağlanması işlemi Sezaryen olan gebelerde, ailelerin önceden işlem için rızalarını belirtir imza vermeleri durumunda Ameliyat sırasında da yapılabilir.

Tüplerin bağlanması durumunda geriye dönüş yok denecek kadar az olduğu için çiftler çocuk istememe konusunda kesinlikle kararlı olmalıdırlar.

Ancak eğer geriye dönüş istenirse Tüp Bebek yöntemiyle bunun da mümkün olabileceği akılda tutulmalıdır.

Tüplerin bağlanması Adet Düzensizlikleri, Cinsel fonksiyonlarda azalma ve Kasık Ağrısı gibi şikayetler asla yaratmaz.

Erkekte tüp bağlanması işlemi ise, vazektomi olarak bilinir. Lokal anestezi eşliğinde ayaktan yapılan oldukça basit bir işlemdir. İşlem sonrası Cinsel istek ya da fonksiyonlarında azalma yaratmaz ve meni’nin miktarında değişme olmaz.

Yine geri dönüşümü olmadığı düşünülerek yapılması gereken bir yöntemdir ama bu da tıpkı tüplerin bağlanması gibi Tüp Bebek yöntemiyle tekrar Gebelik oluşturulabilecek bir tekniktir.

Diğer doğum kontrol yöntemleri ise servikal kep (başlık), vajen içi fitil ve kremler, geri çekme yöntemleri (coitus interruptus) ise koruyuculukları çok daha az olan yöntemlerdir.

Hangi korunma metodu kullanılırsa kullanılsın her türlü Adet Gecikmesi durumunda öncelikle Gebelik düşünülmelidir. Eğer Gebelik Testleri ve muayene sonuçlarında Gebelik saptanmazsa Adet Gecikmesi nedenine yönelik tedavi uygulanmalıdır

Op. Dr. Burcu KARDAŞ ARSLAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum