Emzirme döneminde beslenme

Emzirme döneminde beslenme

Emziklilikte beslenme, üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. Annenin günlük tükettiği besinlerin çeşit ve miktarı, vücut depo düzeyi, psikolojik durumu gibi etmenler süt miktarını ve kalitesini etkilemektedir.

Emziklilik döneminde; günlük kalori, alınması gereken sıvı, protein, vitamin, mineraller, temel ve eser elementlerin ihtiyacının son derece arttığı bir dönemdir. Emzikli kadının salgıladığı sütteki enerjinin oldukça önemli bir kısmı yediklerinden sağlanır. Buna bağlı olarak bu dönemde annenin kişisel farklılıklarına (kilo, boy, fiziksel aktivite durumu vb..) göre enerji ihtiyacı oldukça artar.

Annenin kendi dokularının korunması, sütle bebeğe geçen proteinin bebeğin doku oluşumu için kullanılması amacıyla annenin yeterli ve son derece kaliteli protein tüketmesi kesinlikle gereklidir. Her gün 1. adet yumurta ve100. gram ila 150. gram yağsız et (tavuk, balık, hindi vb..) ya da 1. porsiyon kurubaklagil yemeği tüketilmesi tavsiye edilmektedir. Balık tüketiminin haftada yaklaşık olarak ortalama 2. kez olmasına mutlaka önem gösterilmelidir.

Emziklilik döneminde tüketilen yağ miktarı kadar çeşidi de son derece önemlidir. Anne doymuş yağları (margarin, tereyağı vb..) kesinlikle tüketmemeli, doymamış yağları (zeytinyağı, mısırözü, soya, ayçiçek yağı vb..) mutlaka tüketmelidir. Ayrıca çok fazla yağ içeren gıdalar (pasta, kaymak, yağlı tatlılar vb…) kesinlikle tüketilmemeli, yemekler sıvı yağ konularak pişirilmeli ya da ızgara, buğulama, haşlama yöntemleri kullanılmalıdır.

Emziklilik döneminde kalsiyum ihtiyacı oldukça artmaktadır. Yeterli kalsiyum alamayan annelerde kemiklerde yumuşama şeklinde beliren osteomalasi oldukça sık görülür. Artan kalsiyum ihtiyacının karşılanması amacıyla kalsiyum yönünden oldukça zengin olan süt, yoğurt ve peynir belirtilen miktarlarda düzenli olarak tüketilmelidir. Bu dönem de kalsiyumdan zenginleştirilmiş süt ve ürünleri de tüketilebilir.

Özellikle hamilelik ve emziklilik dönemlerinde oldukça sık karşılaşılan bir sorun ve problem de demir eksikliğidir. Emziklilik döneminde vücudun demire olan ihtiyacı oldukça artar. Anne sütüyle bebeğe geçen demir de bebeğin demir depolarının dolması ve kan yapımında kullanılması açısından son derece önemlidir. Buna bağlı olarak bu dönemde anneler demir içeren gıdaları mutlaka düzenli tüketmelidirler. Et ve et ürünleri, balık, yumurta, kuru meyveler, kuruyemişler, kuru fasulye, nohut, mercimek demir içeriği son derece yüksek gıdalardır ve günlük beslenme de düzenli tüketilmesinde kesinlikle yarar vardır. Ayrıca demirin emilimini azaltan çay ve kahve de yemeklerle birlikte içilmemelidir, demirin emiliminin arttırılması için ise C vitamini içeriği son derece zengin gıdalar portakal, mandalina, domates, maydanoz, yeşil biber gibi besinlerle beraber tüketilmelidir.

Emziklilik döneminde ihtiyaç duyulan vitaminlerin karşılanması için kesinlikle düzenli ve dengeli beslenilmeli, vitamin ve mineral yönünden oldukça zengin olan sebze ve meyveler mutlaka diyette her öğün olmalıdır. Vitamin tabletleri tek başına insan vücudunun tüm vitamin ve mineral ihtiyacını karşılamaktan uzaktır, dengeli ve yeterli bir beslenme programına ek olarak alınabilirler. Ek vitamin-mineral ve tabletleri kesinlikle uzman doktora danışılmadan tüketilmemelidir.

Emziklilikte süt oluşumu sırasında sıvıya ihtiyaç artmaktadır. Artan sıvı ihtiyacının karşılanması amacıyla her gün 10. ila 12. (2.5-3 litre) bardak su içilmelidir. Kesinlikle iyotlu tuz kullanılmalıdır.

Salam, sosis, sucuk, hazır çorbalar gibi gıda katkı maddesi diğer hazır besinler mümkün olduğu kadar tüketilmemelidir. Çay, kahve yerine ıhlamur, papatya, kuşburnu gibi bitki çayları mutlaka tüketilmelidir. Fazla tüketilen çay, kahve, koladan bebeğin sütüne geçen kafein bebeğin sağlığını son derece olumsuz yönde etkiler, yemeklerle beraber içildiğinde demir emilimini azaltmaktadır.

Sigara ve alkol kullanılmamalıdır. Hazır meyve suları, gazoz ve kolalı içecekler yerine mutlaka taze sıkılmış meyve suyu, ayran, limonata ve bitki çayları tüketilmelidir. Sizin yediğiniz kurubaklagiller, lahana, turp gibi besinler bazı bebeklerde gaz sıkıntısı yapabilir. Eğer bebeğinizde böyle bir durum gözlemlediyseniz bu besinleri tüketmeyiniz. Fakat herhangi bir sıkıntı yaşamadıysanız haftada yaklaşık olarak ortalama 1. ila 2. kez mutlaka kurubaklagil yemeği tüketebilirsiniz.

Dyt. M. Turgay KÖSE

Diyetisyen