Gebelikte Beslenme ve Sıvı Alımı Nasıl Planlanmalıdır ?

Gebelikte Beslenme ve Sıvı Alımı Nasıl Planlanmalıdır ?

Gebelikte Beslenme ve Sıvı Alımı Nasıl Planlanmalıdır?, Gebeliğin başından itibaren annenin beslenmesi, bebeğin metabolizmasının gelişmesi ve gelecekteki iyilik hali üzerinde önemli bir faktördür.

Gebelikte yetersiz ve dengesiz beslenme, hem anne karnındaki bebekte hem de annede sağlık riskleri oluşturabilir. Gebelikte beslenme sık aralıklarla ve az miktarlarda planlanmalıdır. Gebelik sürecinde artan enerji, protein, vitamin ve mineral ihtiyacı kesinlikle dikkate alınarak beslenme düzeni organize edilmelidir.

Gebelik sırasında 300. cal/gün ve emzirme sırasında 500. cal/gün kesinlikle fazladan kaloriye ihtiyaç vardır. Gebelik süresince alınan enerji günde 2200. kalori ila 2500 kalori olmalıdır. Gebe şişman olsa dahi, kesinlikle düşük kalorili zayıflama diyeti yapmamalıdır. Günlük alınan enerjinin ortalama yaklaşık olarak yüzde 30’u yağlardan oluşmalıdır. Omega 3 yağ asitinden zengin besinlerin alınması bebeğin sinir sistemi ve gözün gelişiminde oldukça etkilidir. Omega 3 yağ asiti morina, somon gibi yağlı balık türlerinde, yeşil sebzelerde, soya yağı, badem, avokadoda bol bulunur.

  • PROTEİN: Ortalama yaklaşık olarak 80. gram/gün alınmalıdır. Protein ihtiyacı süt, et, yumurta, peynir, kümes hayvanları ve balık gibi hayvansal kaynaklardan sağlanmalıdır. Çünkü bu besinler optimal kombinasyonlarda amino asid sağlarlar.
  • KALSİYUM: Gebelik ve laktasyon (emzirme) sırasında 1.5 gram/gün kadar ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaç için süt, yoğurt, peynir, fındık, kurubaklagil, pekmez tüketilmelidir.
  • ÇİNKO: Günde 20. mg gereksinim duyulur. Bu gereksinim et, süt, yumurta, deniz ürünlerinden sağlanır.
  • İYOT: Tüm gebe kadınların iyotlu tuz kullanmaları kesinlikle önerilmektedir.
  • VİTAMİN B 12: Kırmızı et, süt, peynir, yumurta ve balık gibi sadece hayvansal gıdalardan sağlanır.
  • VİTAMİN A: Günde 800. ila 1000. IU alınmalıdır. Yeşil yapraklı sebzeler, havuç, domates, yumurta, süt, balık tüketerek yeterli A vitamini alınır.
  • VİTAMİN D: Günde 400. mikrogram alınmalıdır. Bu şekilde vücuttaki kalsiyumun etkinliği arttırılır. D vitamini beslenmenin yanında en çok güneş ışınları ile sağlanmaktadır.
  • VİTAMİN C: Günde 70. mg alınmalıdır. Özellikle demirin emiliminde oldukça önemli rol oynar. En çok patates, turunçgiller, yeşil-kırmızı biber, kuşburnunda bulunur.
  • DEMİR: Demir eksikliği anemisini önlemek için, 30. mg/gün demir takviyesi önerilmektedir. Eğer demir eksikliği anemisi tanısı konulursa 60. ila 120. mg/gün demir takviyesi yapılır. Gebeliğin ilk 4. ayında demir gereksinimi az olduğu için, bu süre boyunca demir desteği gerekli değildir. Besinlerden demir ihtiyacını karşılamak için kırmızı et, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller, kuru üzüm, kuru incir, pekmez tüketilmelidir.

Gebelikte bol sıvı alımı önemlidir. Günde en az 2. ile 3. litre sıvı alınmalıdır. Yeterli sıvı alımı ile gebelerin bağırsak sistemi hareketlenir, sık rastlanan kabızlık ve buna bağlı olarak hemoroid (basur) probleminin önüne oldukça kolay geçilir. Yeterli sıvı alımı ile idrar yolu enfeksiyonları kesin olarak önlenir. Yetersiz sıvı alımı rahim kasılmalarına sebep olup erken doğuma neden olabilir. Erken doğumu engellemek ve erken doğum riskinin önüne geçmek için de gebelerin sıvı alımına son derece dikkat etmeleri gerekir.

Beslenmede dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Vitaminden zengin taze sebze ve meyve her gün tüketilmelidir.
  • Salam, sosis, sucuk gibi katkı maddesi içeren gıdalar mümkünse tüketilmemelidir.
  • Kalsiyumdan zengin süt, yoğurt, peynir düzenli tüketilmelidir.
  • Her gün kurubaklagil yemeği ya da 1 adet yumurta ya da 1 porsiyon etli sebze yemeğe özen gösterilmelidir.
  • Kuru meyve ve kuruyemişler kilo kontrol edilerek, demir ve kalsiyumdan zengin olduğu için tüketilmelidir.
  • Alınan gıdalardan demir emilimini önlememek için yemeklerle birlikte çay içilmemeli, yedikten 2. saat sonra açık olarak içilmelidir.
  • Taze sıkılmış meyva suları, ayran, ıhlamur, papatya, nane gibi şifalı bitki çayları tercih edilmelidir. Kilo kontrolü için meyve suları yerine meyvenin kendisi tüketilmelidir.
  • Sebze ve meyveler kesinlikle iyice yıkanarak tüketilmelidir.
  • Yiyecekler hazırlanırken ellerin temiz olmasına kesinlikle dikkat edilmelidir. Bu yüzden eller mutlaka sık sık sabulu su ile iyice yıkanmalıdır.
  • Kahve, sigara, alkol kesinlikle kullanılmamalıdır.

Op. Dr. Hakan PEKER

Kadın Hastalıkları ve Doğum