GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) ULTRASON

GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) ULTRASON

HAMİLELİK DÖNEMİNDE ULTRASON DEĞERLENDİRMESİ

Günümüzde ultrason gebelik muayenelerinin son derece önemli parçası olmuştur. Gebelikte hiçbir problem olmasa bile, belli zamanlarda belli aralıklarla ultrasonografi kontrolü yapılmaktadır. Gebeliğin farklı aylarında ultrasonla farklı değerlendirmeler yapılır.

Örnek; gebeliğin ilk aylarında bebeğin kilosu ölçülmez sadece kalp atımı ve kese büyüklüğü gibi değerlendirmeler yapılır, gebeliğin 5. ayında kilosu, suyu, plasentanın durumu, organların yapısı gibi daha pek çok ayrıntılı değerlendirme yapılır, bunların dışında da farklı aylarda farklı değerlendirmeler yapılır.

Ultrason değerlendirmesi ile yaklaşık olarak ortalama yüzde 30. ile 35. oranında bebekte anomali olsa bile saptanamayabilir. Yani ultrason bebekteki gelişimsel bozuklukların çoğunu saptasa da herzaman hepsini saptaması kesinlikle imkansızdır.

Ultrasonografinin bebeğe kesinlikle hiçbir zararı yoktur ve Radyasyon içermez. Sık aralıklarla yapılsa dahi bebeğe herhangi bir zarar vermez.

Gebelikte ultrasonografi hangi amaçlarla yapılır:

Gebelikte ultrason aşağıdaki sorulara cevap aramak amacıyla kullanılır.

  • Gebelik var mı?
  • Normal yerinde mi?
  • Rahim içerisinde mi?
  • Gebelik canlı mı?
  • Gebelik kaç aylık?
  • Kaç haftalık?
  • Bebeğin ense kalınlığı normal mi?
  • Bebeğin tahmini kilosu ne kadar?
  • Haftasına göre kilosu gelişimi normal mi?
  • Bebeğin duruşu düz mü?
  • Bebeğin eşi (plasenta) normal mi?
  • Eşin yerleşimi normal mi?
  • Doğum yolunu kapatıyor mu?
  • Bebeğin kafa çapı bacak uzunlupu normal mi?
  • Bebeğin suyu normal mi?
  • Bebekte bir anomali var mı?
  • 18-20 hafta civarında yapılan ayrıntılı ultrasonografi ile bebeğin organlarında bir gelişim bozukluğu var mı araştırılır.
  • Biyofizik profil değerlendirmesinde bebeğin hareketleri, kas tonusu ve solunumu değerlendirilir.
  • Erken doğum riski varlığında rahim ağzı uzunluğu ölçülebilir.
  • Rahim ve yumurtalıklarda myom ya da kist varmı?
  • Cinsiyeti nedir?
  • Gerekli durumlarda doppler inceleme (kan akımı) değerlendirilir.
  • Amniosentez veya CVS gibi müdahalelerde kullanılır.

Gebelik süresince 3. ya da 4. boyutlu ultrason yapılması rutin olarak kesinlikle şart değildir, bu sadece aile bebeğin yüzünü, ellerini vs… görmek isterse faydalıdır, bebeğin durumunu ve özür varlığını araştırmakta faydalı değildir. Gebelikte rutin olarak normal 2. boyutlu ultrasonların kullanılması son derece yeterlidir.

Ultrason ne sıklıkta yapılmalıdır?

Gebeliğin durumuna ve saptanan risklere göre değişmekle birlikte çoğunlukla en azından aşağıda belirtilen zamanlarda yapılır. Gerekirse çok daha farklı zamanlarda da ek olarak uygulanır.

  • Gebeliğin ilk aylarında
  • 11. ile 14. hafta arasında
  • 18. ile 20. hafta civarında ayrıntılı ultrasonografi
  • 32. hafta civarında
  • 38. hafta civarında

Ultrasonla cinsiyet ne zaman anlaşılabilir?

Cinsiyetin dış görünüş olarak 11. hafta civarında farklılaşmaya başlar ancak ultrasonla bu kadar erken tespit edilemez. Çoğunlukla 15-20 haftalarda ultrasonla ayırt edilebilir. Tabi bunda her zaman yanılma payı kesinlikle vardır. Ayrıca bazen bebeğin duruşundan dolayı cinsiyet tespitini yapmak kesinlikle mümkün olmayabilir.