Gebelikte Jinekoloğunuzdan Beklemeniz Gerekenler ?

Gebelikte Jinekoloğunuzdan Beklemeniz Gerekenler ?

Gebelikte Jinekoloğunuzdan Beklemeniz Gerekenler Nelerdir?

Gebelik süresince belli aralıklarla Ultrason incelemesi gerekmektedir. Bazı Avrupa ülkelerinde Gebelik boyunca iki (2). veya en çok üç (3). kez Usg önerilmekle birlikte türkiyemizde ultasona ulaşılabilirlik ve ucuz olması nedeniyle (yurtdışında 300. ila 400. dolar civarında) Usg Muayenesi çoğu zaman suistimal edilmektedir. neredeyse her ay veya ayda iki (2). ila (3). kez usg’e girilen merkezler mevcuttur.

Ultrason’un, en çok kullanıldığı yerler ise, Kadın Doğum muayenehaneleridir. Uzman jinekoloğunuzun, muayenehanesinde yaptığı Ultrason: Bir (1). basamak Usg olup bu tip usg de, Gebelik Haftası, Çoğul Gebelikler, Plas. Previa (çocuğun eşinin daha aşağıda yer alması), Kardiak Aktivite, Çocuğun Geliş Yönü, Amnion Sıvısı, Rahim Ağzı Uzunluğu, Kordon Sonlanma Yeri, Böbrekler, 4. Odacık Görünümü, Mide Varlığı, Omurga, Tüm Tubuler, Kemikler, El ve Ayak Varlığı, Annenin Anatomisi (ilave myom, kitle kist vs.. varlığı)’ni saptanabilmesi önemlidir.

Rutin usg yani BİR (1). basamak usg de genel olarak anomalilerin (sakatlıkların) yüzde 25. ila yüzde 50’si ancak yakalanabilmektedir..!!!

Yine, bu tip Usg ayrıntılı Usg veya genetik amaçlı Usg değildir..!!

1. basamak Usg’de, bir sorun tespit edildiğinde hasta, üç (3). gün içinde mutlaka ileri tedavi merkezine sevk edilmelidir. Bilinmesi gereken şudur ki; örnek; 1. basamak Usg de yüz değerlendirilmesi, ayrıntılı kalb değerlendirilmesi ve parmakların sayılması zorunluluğu yoktur.!! ve hekim zorunlu tutulamaz veya suçlanamaz..

Oysa gebeliğinizin 18. ila 23. haftalarında sertifikalı radyoloji&perinatoloji uzmanları tarafından ayrıntılı ultrason=sakatlık Usg=2.basamak usg=genetik usg de denilen en az 1. kez (ideali gebeliğin 11-14. haftası; 16. ila 18. haftası ve 23. haftalarda 3. kez gitmek olsada, yüksek maliyet nedeniyle gidilememektedir.) Usg yaptırılmasını önermekteyiz. bunun nedeni kalb anomalilerinin bu haftada ideal olarak görüntülenebilmesidir.

Biz, kliniğimize gelen her özel hastamızı 2.basamak usg ‘ye yönlendirmekte ve önermekteyiz. Bu konuda fikrimiz şudur ki; 1.basamak usg ile ilgili yapılan geniş çaplı “euroscan” ve “eurocat” çalışmalarında gözlenmiştir ki, 1. basamak usg ile fetal extremite (bacak ve kol) anomalilerinin ancak 1/3’ü ortalama, 2/3’ü atlanmış yani yakalanamamıştır. Bu sakatlık yakalama oranları, yarık damak için yüzde 18., kalb hastalıkları için yüzde 23. anensefali (beynin olmaması) için yüzde 94. sefalosel için yüzde 80. hipoplastik sol kalb için (sol kalb yetmezliği) yüzde 50. aort koarktasyonu (ana atardamarda darlık) yüzde 5. spina bifida da yüzde 68. (bel omurlarının açıklığı) civarlarındadır. görüldüğü gibi sakatlık tipine göre yüzde 5’e kadar düşen yakalama oranları(yani yüzde 95. yakalanamaması durumu) mevcuttur.

Özetle; 1.basamak Usg ile sakatlıkların yüzde 25. ila yüzde 50’si ancak yakalanabilmektedir. Oysa izlendiği kadarıyla hastalarda yaygın yanlış kanı; “biz özel doktora gidiyoruz ve her tür problemi ve sakatlığı jinekoloğumuz görmelidir” şeklindedir. Bize başvuran bir hastamızın Down Sendromu yakalama oranı ortalama yüzde 90’larda olan İkili Zeka Testi ve ense kalınlığı ölçümü ile, yüzde 50. ila yüzde 65. olan üçlü tarama testini yaptırdıktan sonra her tür sakatlığı ve anormalliği, bu iki (2). testin ve bizim saptadığımızı sanabildiğini gördük.

Yani binlerce fetal sakatlık durumu ve Genetik Hastalık mevcut olup bunlar genel olarak

Majör ve Minör Anomaliler olarak ayrılmaktadır. Bunların tümünü veya çoğunu önceden saptayabilen testler yoktur.

Biz, jinekologlar olarak elimizde mevcut birkaç tarama testi olup, genelde Down Sendromunu (trizomi 21) yakalamaya yöneliktir.

Yani el yokluğu, karaciğer hastalığını, kalb hastalıklarını vb… saptamaya yarayan testler elimizde yoktur;bu konuda hastaların, doktorları tarafından çok daha iyi bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi gerektiğini, nelerin yapılabildiğini veya nelerin hala yapılamadığının hastalara çok daha iyi anlatılması gerektiğini önermekteyiz..!!!

Hastaların 2. basamak usg’e yönlendirilmeleri, jinekoloğunuzun bu işi iyi bilmediği veya yetersiz olduğu anlamına gelmez sadece daha tecrübeli bir göz tarafından (perinatoloji uzmanı) “bir kez daha” fetüsün viable olabildiği 24. haftadan önce incelenmesi demektir ve bunun kimseye bir zararı yoktur, aksine bir çok faydası vardır.

Bütün amaç gebeliğin 24. haftasına dek bebekte bir patoloji (hastalık) saptanırsa ve bu sorun, hayatla bağdaşmayan bir sorun ise, aileyle görüşerek gebeliğin sonlandırılması yada herşey yolunda ise doğmasına izin verilmesidir.

Örnek; böbreklerinde önemli bir sorun tespit edildiğinde doğum sonrası bu bebeğin sürekli dializ ile ömrünü geçireceği;bunun aile ve bebeğe ne kadar olumsuz etkiler doğuracağı iyi düşünülüp tartışılmalıdır. Hastalara her test ve incelemenin başarı veya başarısızlık oranları mutlaka çok iyi anlatılmalıdır..!!! Aksi taktirde hastanın bilinç ve eğitim düzeyleriyledeğişederecede, yanlışanlamalarbeklentiler, suçlamalarolabilmekte; hekimlerimizin ve hastalarımızın bu konuda başı ağrıyabilmektedir.

Saygılarımla…

  • Yard. Doç. Dr. İlker GÜNYELİ
  • Kadın Hastalıkları ve Doğum
  • www.ilkergunyeli.com