Gebelikte temel bilgiler

Gebelikte temel bilgiler

Gebelik ne zaman başlar?

Gebelik; yumurtalıklardan atılan, yumurtanın (ovum), erkekten gelen spermle döllenmesi sonucu oluşan, embrionun gelişimi ile birlikte annede oluşan değişikliklerin tümünü kapsayan bir süreçtir.

Rahim içindeki bebeğe; Sekiz (8). haftaya kadar “embriyo”, sekiz (8).haftadan doğuma kadar ise “fetus” adı verilir. Yine, sekiz (8). hafta sonuna kadar olan dönem “embriyonik dönem”, bu tarihten doğuma kadarki dönemeyse “fetal dönem” denir.

Gebelik sürecindeki bu değişiklikler, annenin yalnızca iç genital sistemi ile sınırlı kalmayıp; tüm gastro-intestinal sistemini, Kas-İskelet sistemini, üriner sistemini, endokrin sistemini, kardiovasküler sistemini, merkezi ve periferik sinir sistemini, solunum sistemini, meme ve süt kanallarını, kan biyokimyası ve hemodinamik yapıyı oldukça önemli ölçüde etkiler.

Normal bir gebelik kaç gün sürer?

Pratikte normal bir Gebelik sürecinin, son adet tarihinden itibaren kırk (40). hafta (280 gün) ve ovulasyondan (yumurtlamadan) itibaren 38. hafta sürdüğü düşünülerek hesap yapılsa da, tüm gebeliklerin ancak ortalama yüzde 5’i tam olarak bu süre sonunda doğumla sonuçlanır.

Bebeğinizin tahmini doğum tarihini hesaplayabilirsiniz…

Tahmini doğum tarihi; son adet tarihini kesin olarak bilen, hamilelik öncesi adetleri düzenli olan ve Hamile kalmadan hemen önce Doğum Kontrol Hapı kullanmamış olan hamilelerin son adet tarihlerine göre hesaplanabilir.

Son Adet Tarihi (SAT)”, her zaman için son görülen adetin ilk günüdür. Hesaplamadaki kolaylığı ve netliği nedeniyle ay olarak belirtme yerine hamilelikte hafta hesabı yapmaktayız. ”Nagele yöntemi” olarak adlandırılan method ile, son adet tarihini kesin olarak bilen bir hastada bu tarihe “gün kısmına yedi (7). eklenmesi ve ay kısmından üç (3). çıkartılması” ile tahmini olarak doğum tarihi hesaplanabilir.

Örnek; Son Adet Tarihi (SAT)= 10.12.2002. Tahmini Doğum Tarihi (TDT)= 17.09.2003. Demek ki gebe bu tarihte tam kırk (40). haftalık olacaktır. 38. hafta ile 42. hafta arası doğan bebekler normal kabul edilirken 38. haftadan önce doğan Bebekler Preterm, 42. haftadan sonra doğanlar postterm (sürmatür, gün aşımı) olarak adlandırılır. Prematürite ise bebeğin yaşını değil de gelişimini anlatan bir ifadedir.

Örnek; 36. haftalık doğan bir bebek preterm olmasına yani erken doğmasına rağmen eğer Akciğer gelişimini tamamlamış ise, prematür değildir. Gün aşımına uğrayan gebeliklerde de bebeği bazı sorunlar bekler ve doğum 42. haftadan sonra daha fazla ertelenmemelidir.

Gebeliğin erken bulguları nelerdir?

Gebeliğin kesinlikle en önemli bulgusu adet gecikmesidir. Ancak her adet gecikmesi (adet retardı) Hamilelik anlamına gelmez. Yaşam tarzındaki herhangi bir değişiklik, çeşitli rahatsızlıklar, diyet, iklim, depresyon ve stres şeklindeki psikolojik durum değişiklikleri gibi daha pek çok faktör adet gecikmesine neden olabilir.

Gebeliği düşündüren bulgular

1. Adet gecikmesi

2. Ağızda tat değişikliği

3. Bulantı & Kusma

4. Memelerde dolgunluk ve hassasiyet

5. Halsizlik

6. Sık idrara çıkma

7. Karında büyüme

Gebeliğin olası bulguları

1. Gebelik testleri

2. Rahimin (uterus) büyümesi

Gebeliğin kesin bulguları

1. Bebeğin kalp atımlarının duyulması

2. Bebek hareketlerinin hissedilmesi

3. Ultrason incelemesi

Bebek sahibi olmak için bir Kadın için en uygun olduğu yaş aralığı 18. ila 25. yaşlar arasıdır. Bu dönemin başlangıcında kadının kendi vücudu gelişimini tamamlamıştır ve bir Bebek Gelişimi için oldukça uygun bir hale gelmiştir. Yaşınız veya pozisyonunuz ne olursa olsun Gebe kalmak istediğinizde veya Gebe olduğunuzu düşündüğünüzde mutlaka uzman hekime başvurmanız gerekmektedir. 30. yaşından sonra gebe kalma (infertilite) sorunları artarken, 35. yaş sonrasında bu sorunlara Bebek ve Anne yönünden gebeliğin getirdiği sorunlar da dahil olur.

Gebelik Testleri 

Gebe olduğunuz ne kadar erken öğrenilirse, Gebelik ile ilgili izlemler de o kadar erken başlanabilir. Bu nedenle Adet Gecikmesi olan her Kadın zaman geçirmeden Gebelik Testi yaptırmalıdır. Gebeliğin oluşması ile birlikte Gebelik materyalinden bazı hormonlar salgılanmaya başlar. Bu gebeliğe özgü hormonlar kadının adet siklusunu kesintiye uğratır ve Kadın Gebelik süresince adet görmez. Kanda ve idrarda bu hormonların (HCG hormonu) tayini ile Hamilelik Teşhisi konulabilir. Kanda bakılan hormon testi, henüz bir adet gecikmesi olmadan önce bile gebeliği gösterebilir. İdrarda ise sıklıkla yedi (7). günlük bir gecikmeden sonra gebelik tespit edilir.

Piyasada “prediktör” olarak adlandırılan, altında satılan ve kişinin kendi kendine uyguladığı testlerin güvenirliliği laboratuardakilere oranla çok daha düşüktür. Bu nedenle adet gecikmesi olan ve kendi kendine yaptığı test negatif çıkan Kadınlar da uzman hekimlerini konu hakkında bilgilendirmeli ve onun tavsiyelerine uymalıdırlar.

Genel bir prensip olarak her Adet Gecikmesi durumunda önce gebeliğin olup olmadığı ortaya konulmalı ve daha sonra duruma göre davranılmalıdır.

Ne sıklıkta doktor kontrolü ?

İdeal olanı, gebe kalmayı düşünen bir Kadının “gebe kalmadan önce” Uzman hekime muayene olması ve bir takım testleri yaptırması gereklidir. Bu şekilde en uygun durumda gebeliğe başlanmış olacak ve böylece gebelikteki bir takım soru işaretleri giderilecektir.

Gebelik izlemleri ise gebeliğin riskine göre değişmekle beraber, risksiz ve normal bir gebelikteki alışılagelmiş uygulamalarda; İlk muayeneye gebe olduğunuzu öğrenir hemen başlanır, sonra 32. haftaya kadar ayda bir 32. ila 36. haftalar arası 15. günde bir 36. haftadan doğuma kadar da doktorunuzun uygun göreceği sıklıkta (genellikle haftada bir) devam edilir.

Gebelik izlemlerinde bazı tarama testleri de yapılır, bebeğin gelişimi kontrol edilir ve standartlara uygun olup olmadığı tespit edilir, bebekte veya gebelikte olası bir anormallik tespit edlir ise, buna yönelik tedaviler uygulanır. Bebeğiniz ve kendi sağlığınız için gebelik süresince uzman hekiminizi düzenli olarak ziyaret etmeyi ihmal etmeyiniz.

Op. Dr. Süleyman ESERDAĞ

Kadın Hastalıkları ve Doğum