Grip Aşısı, Grip ve Çocuklarımız

Grip Aşısı, Grip ve Çocuklarımız

Grip aşısının yan etkileri var mı? Bunlar nelerdir? Elbette var. Yan etkisi olmayan aşı yoktur zaten.

En sık görüleni (yüzde 10. ila yüzde 20) yapıldığı yerde hafif ağrı, şişlik ve sertliktir, bazen de kızarıklık görülür.

Yüzde 10’dan az kişide de hafif ateş, halsizlik (çocuklarda çok nadir), baş, kas ve eklem ağrıları görülebilir. Hepsi de (eğer belirdilerse) her hangi bir tedavi uygulamadan 1. veya 2. gün içinde gecer.

Grip aşısının çocukların bağışıklığını zayıflattığına dair söylentiler duydum. Siz ne dersiniz bu konuda?

Çocuk hekimlerinin, Dünya Sağlık Örgütünün ya da Ulusal Aşı Önerileri Komitelerinin dünya çocuklarının bağışıklığını zayıflatmak gibi bir amacı olabilir mi sizce? Bu söylentilerin nedeni grip aşısının her sonbaharda yeniden yapılmasının ‘Bir kez aşı olan çocuğun artık hep aşı olması gerekiyor, demek ki bağışıklığı zayıflıyor’ şeklinde yanlış yorumlanması. Oysa bunun nedeni yukarıda ifade ettiğim gibidir: Grip aşısının her sene mutlaka tekrarlanması gerekir, çünkü her yılın aşısının içindeki virüs türleri bir önceki yıldan farklılık gösterir (üç türün bazen biri, bazen ikisi).

Çocuğuma geçen yıl grip aşısı yaptırdım, bir hafta sonra (aşı yüzünden) grip oldu!

Çocuğuma geçen yıl grip aşısı yaptırdım, kış boyu 3. ila 4. kez grip oldu! Neden?

Grip aşısı, suçiçeği ve kızamık aşıları gibi canlı virüs aşısı olmadığından, hafif seyirli bile olsa kendisi gribe neden olmaz. Bu cümlelerde ailelerin kast ettikleri hastalıklar genellikle grip dışı virüslerin neden ve sebep olduğu viral üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır (halk diliyle soğuk algınlığı); çok yüksek ateş, yatak döşek yatıracak bir halsizlik ve kas ağrıları, çok şiddetli baş ve boğaz ağrısına neden ve sebep olmayıp, burun akıntısı, hafif ateş ve öksürük yaparlar. Grip aşısı, grip salgını olursa çocuğumuz etkilenmesin diye yapılmaktadır soğuk algınlığı olmasın diye değil. Yani aşı basit, hafif seyirli, grip dışı viral üst solunum yolu enfeksiyonlarından kesin olarak korumaz, yanılgı bundan kaynaklanır.

18-65 yaş arası sağlıklı erişkinler, yani biz anneler ve babalar aşı olmalı mıyız?

Hayır. Mevsimsel grip sağlıklı erişkinlerde kesinlikle çok nadiren ölüme yol açtığı ve şimdilik tüm dünya nüfusuna yetecek aşı üretilemediği için sizlere grip aşısı önermiyorum. Sınırlı sayıda edinilebilen aşı dozlarının çocuklar ve diğer risk gruplarına kullanılması son derece doğrudur. Fakat 6. aylıktan küçük bebeklerin anneleri ve/ya da bakıcılarının aşı olmalarını kesinlikle öneririm.

Aşının koruması ne zaman başlar?

Aşı uygulandıktan ilk iki hafta sonra korumaya başlar. Bu koruma grip sezonu yani mayıs sonuna denk gelir.

Aşıyı erken olmak bahar aylarında korumanın azalmasına, 2’inci bir doz aşı gereğine yol açar mı?

Kesinlikle hayır. Korunma tüm grip sezonu ve mevsimi boyunca aynı güçte devam eder. İkinci bir ek doz yaşlılara da, kesinlikle kronik hastalığı olanlara da, kimseye önerilmez.

Aşı en geç hangi ayda yapılabilir?

Bu, şu an için pek anlamlı bir soru değil. Çünkü henüz eylüldeyiz ve piyasada yeterli grip aşısı var. Gecikmek, beklemek için her hangi bir neden ve sebep yok (6. aylıktan küçük bebekler dışında elbette). Ancak yıl sonuna doğru sık karşılaştığım bir soru.

Teorik olarak grip aşısı mayıstan önce olmak şartı ile her zaman yapılabilir. Ancak unutulmamalı ki grip sezonu ekim başı ve mayıs sonudur ne kadar erken yapılırsa kişi o kadar fazla süre korunacaktır. Yani ocak ayının başında aşılanan bir çocuk (korunma iki hafta sonra başladığına göre) sezonun yarısında korunabilecektir. Zaten grip aşısı toplumumuzun bilinç düzeyi arttıkça, her yıl bir öncekinden erken tükenmekte, artık aralık ayında bile eczanelerde bulunmamaktadır.

Grip aşısı herkesi aynı oranda korur mu?

Ne yazık ki hayır! Kimi yaşlılar ve bazı kronik hastalığı olan kişiler sağlıklı çocuk, genç ve erişkinlerden çok daha az korunurlar. Fakat bu nedenle hastalığa yakalansalar bile, zatürre, kalp yetmezliği gibi komplikasyonlarla karşılaşma ve ölüm riskleri aşılanmamış olanlardan kesinlikle çok daha az olmaktadır.

Mevsimsel grip aşısı domuz gribinden korur mu?

Hayır korumaz. Domuz gribi aşısının ayrıca yapılması gerekir.

Uzm. Dr. Süreyya PAKSOY

Çocuk Hastalıkları