İnfertilite kısırlıkta tüp bebek tedavi yöntemleri nelerdir ?

İnfertilite kısırlıkta tüp bebek tedavi yöntemleri nelerdir ?

Yumurta Gelişiminin Uyarılması (Ovülasyon İndüksiyonu): Yumurtlaması olmayan veya düzensiz yumurtlayan kadınlarda ya da yumurtlaması olan kadınlarda birden çok yumurtanın gelişmesini sağlayarak gebelik şansının artrılmasına çalışıldığı aşılama (IUI) ve diğer tüm Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemlerinde (Tüp Bebek, Mikroenjeksiyon) kullanılan tedavi şeklidir.

Bunun için yumurtlama işlemini uyaran farklı ilaçlar kullanılır. Yumurtaların içinde bulunduğu kesecikler (follikül) belli bir büyüklüğe ulaşana kadar bu ilaçlara hız kesmeden devam edilir ve ilaçlar kullanılırken kesinlikle ultrasonografi ve hormon (E2) takibi ile hasta izlenir. Folliküller belirli bir büyüklüğe ulaşınca çatlatma iğnesi (hCG) yapılır. Bu aşamadan sonra cinsel ilişki önerilir (timed coit) eğer uygulanacaksa suni döllenme yapılır. (aşılama, IUI) veya tüp bebek (IVF) ya da mikroenjeksiyon (ICSI) işlemleri için yumurta toplama işlemi (OPU) olarak adlandırılan uygulama uygulanır.

Eş Spermi İle Suni Döllenme (Aşılama, İntrauterin İnseminasyon): Aşılama olarak bilinen bu işlem, rahim ağzı salgısının ya da fiziksel olarak rahim ağzının uygun olmaması, erkeğe bağlı problemin hafif ya da başka deyimle oldukça sınırda olması, kadında yumurtlamanın olmaması veya oldukça yetersiz olması, açıklanamayan infertilite, endometriyozis, immünolojik infertilite, cinsel işlev bozuklukları gibi durumlarda pratik ve kolay uygulanabilir, ekonomik bir yöntem olması dolayısıyla öncelikli olarak tercih edilen tekniktir. Genelde bu tedavinin başarısız olduğuna 3. uygulamadan sonra karar verilir. Ancak bunu 6. hatta 12. uygulamaya kadar uzatan merkezler de mevcuttur.

Bu uygulamadan önce kadında en az bir tüpün açık olduğunun gösterilmesi kesin olarak şarttır. Kendiliğinden veya ovülasyon indüksiyonu ile yumurta geliştirildikten sonra hCG yapılarak, gelişen bu yumurtanın çatlaması sağlanır. Bundan yaklaşık olarak ortalama 36. saat sonra alınan semen örneği laboratuvarda oldukça özel yöntemlerle hazırlanarak örneğin hareketli ve nispeten normal yapıda spermlerden zengin olan kısmı ağrısız ve oldukça kolay bir işlem sonucu özel bir şırınga yardımı ile rahim içine bırakılır. Bu işlem yaklaşık olarak ortalama birkaç dakikada sonlanır ve 10. ila 15. dakikalık bir dinlenmeyi takiben hasta taburcu edilir.

Aşılama işlemi spontan yani yumurtanın kendiliğinden geliştiği sikluslarda yapılabileceği gibi ilaçlarla hazırlanmış sikluslarda yapılabilir. Yumurta gelişiminde klomifen sitrat gibi oldukça basit ilaçlar veya enjeksiyonla uygulanan gonadotropinler kullanılabilir. Yumurta çatlamasının yine kendiliğinden olmasına izin verilebildiği gibi bu hCG gibi ilaçlarla sağlanabilir. Aşılama tek veya 2. gün üst üste ardışık olarak uygulanabilir. Ancak günümüzdeki verilere göre en başarılı sonuçlar gonadotropinlerle yumurta geliştirilen ve hCG ile yumurtanın çatlatıldığı sikluslarda elde edilmektedir.

Tüp Bebek (IVF) ve Mikroenjeksiyon (ICSI)

IVF ile ilk sağlıklı doğum 1978 yılında gerçekleşmiş ve İngiltere’de Louise Brown bu yöntemle dünyaya gelmiştir. Tüp Bebek terimi vücut içinde değil de laboratuvar ortamında bir araya getirilen spermin yumurtayı döllemesini ifade eder. Tüp bebek işleminde elde edilen yumurtaların etrafına belirli sayıda hareketli sperm bırakılarak spermin kendiliğinden yumurta içerisine girmesi beklenirken mikroenjeksiyon işleminde sperm oldukça özel mikro aletler yardımıyla yumurtanın içerisine yerleştirilmektedir. Bu şekilde vücut dışında elde edilen döllenmiş yumurtalar belirli bir süre özel besleyici sıvılar (kültür ortamı) içerisinde tutularak bölünmeye başlamaları beklenmekte ve daha sonra gelişen embriyolar normal gelişimini sürdürebilmeleri amacıyla rahim içine yerleştirilmektedir.

Doç. Dr. Kubilay VİCDAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum