İshal

İshal

İshal kişinin olağan dışkılama sayısının artmasıdır. Dışkının sıvı kapsamının artması kanlı ve mükuslu olmasıdır. İshalin iki haftadan az sürmesi akut, iki haftadan çok daha fazla sürmesi ise kronik ishal olarak tanımlanmaktadır.

Farklı toplumlarda dışkılama özelliklerindeki değişiklikler ishal olarak kabul edilmemektedir. Dışkı miktarının artması, dışkının sulu ya da kıvamının yumuşak olması yanlışlıkla ishal olarak tanımlanabilir. Bilindiği gibi dışkının miktarı büyük ölçüde alınan gıdalardaki bitkisel besin maddelerine bağlı olarak farklılık gösterim, değişmektedir. Sık sık ancak şekilli dışkılama da ishal olarak kabul edilmez. Normalde dışkı kuru ve şekilli iken ishal durumunda içerdiği su miktarı artarak kesin oalrak şekilsiz olur. İshalde bağırsak hareketleri kesin oalrak artarak kısa aralıklara dışkılama olmaktadır. İshalle birlikte kesin olarak vücuttan fazla miktarda sıvı ve elektrolit kaybı olmaktadır.

Yeni doğan ve anne sütü ile beslenen bebeklerde ise ilk ayda günde yaklaşık olarak ortalama 5. ila 6. kez, daha sonraki aylarda aynı günde yaklaşık olarak ortalama 1. ila 5. kez dışkılama son derece normal kabul edilmektedir. Bu aylarda bu sayının üzerindeki dışkılama ishal olarak tanımlanmaktadır.

Sıvı ve elektrolit kaybı çocuklarda kesinlikle son derece önemlidir. Beş yaşın altındaki çocukların yılda ortalama yaklaşık olarak 3. ila 2. kez ishal oldukları bilinmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde çocukluk çağı ölüm sebepleri ve nedenleri arasında ishal kesin olarak sırada yer almaktadır. Dünya sağlık teşkilatının verilerine göre her yıl yaklaşık olarak ortalama 5. yaş altındaki 1000. çocuktan 4.9’unun ishalden kaybedildiği bildirilmektedir. İshal ülkemize çocukluk çağı ölüm sebepleri ve nedenleri arasında bir yaşından küçük çocuklarda üçüncü, 1. ila 3. yaş grubunda ise ikinci sırada yer almaktadır.

İshale bağlı ölümlerin yanı sıra ishal atağı geçiren çocuklara büyüme yavaşlamakta ve beslenme bozuklukları kesin olarak ortaya çıkmaktadır.

Prof. Dr. Nuran GÜRSES

Çocuk Hastalıkları