Kürtaj nedir

Kürtaj nedir

Kürtaj ya da gebelik sonlandırılması rahim içindeki bir gebeliğin özel yöntemlerle sona erdirilmesidir. İstenmeyen gebeliklerin sonlandırılması ülkemizde reşit kadınlara tanınan yasal ve çağdaş bir haktır.

Kürtaj (orjinal söylenişi ile küretaj) işlemi kesinlikle yalnızca Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanınca ve bu konuda sertifikası olan uzman hekimlerce sağlık kuruluşlarında ya da muayenehanelerde uygulanır. Ve elbette yapılan işlem hekimle hasta arasındadır.

Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre istenmeyen gebelikler kadının arzusuyla mutlaka 10. gebelik haftasına kadar sonlandırılabilir. Kişi evli ise eşinin de onayı gerekirken, evli değil ise ve 18 yaşını doldurmuş ise kesinlikle kendi isteği ve rızası yeterlidir. Yaşı 18’den küçük bayanlarda ise mutlaka veli’nin onayı gereklidir.

Gebeliğin anne ya da bebek için tıbben sakıncalı olması durumunda ise mutlaka (bebeğin sakatlığı ya da annenin gebeliği kaldıramayacak kadar hasta olması durumlarında) 10 haftadan çok daha büyük gebelikler de sonlandırılabilir. Böyle bir durumda kesin olarak birden fazla uzman doktorun kurul kararı vermesi gereklidir.

Sıkça sorulan sorulardan birisi gebeliğin bazı ilaçlar kullanılarak sonlandırılıp, sonlandırılamayacağıdır. Yurt dışında bazı ülkelerde kullanılan düşük ilacı kesinlikle (RU-486) Türkiye’de kullanılmamaktadır. Ayrıca adet gecikmesinde bazen hekimlerin uyguladıkları ve halk arasında adet söktürücü olarak tanınan hap ve iğneler ise kesin olarak gebelik sonlandırılmasında işe yaramazlar.

Dünyanın pek çok ülkesinde ve de bizde gebelik sonlandırılması halen vakum tekniği ile yani enjektör içersine negatif basınçla çekme şeklinde uygulanmaktadır.

-Türkiyenin-

Kürtaj işleminin tekniği nedir ?

Kısaca bilgi vermek gerekirse vajina ve rahim ağzı, işlem esnasında mikrop kapmasını engellemek amacıyla mutlaka dezenfektan sıvılarla temizlenir ve rahim ağzını sabitlemek için plastik bir alet vajinadan yerleştirilir ve genel anestezi için kesinlikle anestezi uzmanı tarafından gerekli ilaçlar verilir. (Çok nadiren lokal anestezi de uygulanabilir.)

Daha sonra çok ince plastik kanüller (borucuk) rahim ağzından rahim içine yerleştirilir. Bazen rahim ağzının genişletilmesi amacıyla çok daha geniş çaplı plastik kanüller kullanılması gerekebilir. Bu durumda da rahim ağzını genişletmek için buji olarak adlandırılan aletler kullanılır.

Kanül yerleştirildikten sonra kanüle bir enjektör iliştirilir. Enjektörde oluşan vakum yardımıyla rahimin içi vakumla boşaltılır.

Bir diğer sık sorulan soru da ilk gebelikte kürtaj olan bayanların bir daha gebe kalıp kalamayacakları konusudur.

Uygun şartlar altında, tecrübeli kişilerce gereği gibi yapılan gebelik sonlandırmalarında kesinlikle böyle bir tehlike söz konusu değildir. Eski dönemlerde vakum tekniği kullanılmadan sadece “küret” kullanılarak yapılan kürtajlarda rahim içersinin hasarlanma olasılığı çok daha fazla idi. Ayrıca yine önceki yıllarda, etkili dezenfektan ve antibiyotikler olmaması nedeniyle yapılan işlem sonrasında enfeksiyon (iltahaplanma) olasılığı fazla olduğundan böyle bir inanış geçmişten günümüze kadar gelmiştir.

Ancak günümüzde hijyenik bir ortamda ve uygun teknikle tecrübeli hekimlerce yapılan kürtajlarda ilk gebelik de olsa işlem sonrası komplikasyon (istenmeyen bir problem) oluşma olasılığı kesinlikle yok denecek kadar azdır.

Dikkat !

Çok küçük gebeliklerde bazen gebelik ürünü boşaltılamayabilir ve gebelik rahim içersinde devam edebilir. 5 haftadan küçük gebeliklerde bu durum çok daha sık görülür. Fark edildiğinde 1 hafta sonra işlemin tekrarı gerekebilir. Bu nedenle kürtajın en erken 5-6. haftalarda yapılması ve kontrole de gidilmesi kesinlikle bu sebepten önemlidir.

Kürtaj sonrası “parça kalması” nedir?

Yasal gebelik tahliyesi sınırları içerisinde (10. gebelik haftası) ve usulüne uygun olarak yapılan kürtaj uygulamalarında yaklaşık olarak ortalama yüzde 2 ila yüzde 3 oranında gebeliğin bazı parçalarının tam alınanaması sorunu ortaya çıkabilir. Özellikle de rahim içersinde myomu olan ve rahim iç boşluğunun bu myom yüzünden normal anatomisinin bozulduğu durumlarda kesin olarak bu sorun ortaya çıkabilir.

Bu durum kendini bir iki hafta geçmesine karşın devam eden kanama şeklinde belli eder. Bazı durumlarda özellikle de büyük gebelik haftalarında uygulanan kürtaj işleminde parça kalırsa vajinadan kanamayla birlikte parça düştüğü de gözlenebilir.

Kesin tanı mutlaka ultrason incelemesiyle konabilir.

Parça kaldığına tam olarak karar verilemiyorsa rahim kasılmasını artırıcı bazı ilaçlar ve antibiyotikler verilir.

Parça kaldığından muayene sonrası emin olunan durumlarda ise genellikle yapılan işlem bu parçaları temizlemek için daha kısa da olsa ikinci bir kürtaj işlemi uygulanmasıdır.

Kürtaj sonrası rahim içinde kan birikmesi.

Özellikle çok küçük gebelik haftalarında ve rahim ağzı çok dar olan bayanlardaki kürtaj uygulamalarında görülebilir.

Küçük gebelik haftalarında işlem sonrası devam eden kanama rahim içinde birikir ve bu da rahimin aşırı büyümesine ve kramp tarzında kasık ağrılarının oluşmasına sebep ve neden olur. Yapılan muayenede rahimin normalden çok daha büyük olduğu ve içerisinde kan birikimi olduğu saptanır ve rahim ağzı genişletilmesi yapılarak rahim boşaltılır ve sorun kesin olarak hall olur. Bu da çok kersin olarak nadir görülen bir sorun ve problemdir.

Kürtajda Ne tür Anestezi Kullanılır ?

Gebelik sonlandırılması genel anestezi altında ya da lokal anestezi ile gerçekleştirilebilir. Daha önce doğum yapmamış bayanlarda rahim ağzı küçük ve kapalı olduğundan genel anestezi altında rahim ağzı açılma işlemi yapılması çok daha konforludur. İşlemin kendisi 10. ila 15. dakika, genel anestezi alma durumunda ise tüm işlem ortalama 30. dakika kadar sürmektedir. Daha önce normal doğum yapan bayanlarda lokal anestezi ile kürtaj uygulaması da yapılabilir.

İşlem bittikten yaklaşık 1 saat sonra evinize dönebilirsiniz.

Bir hafta sonra kontrol için tekrar gelmeniz kesinlikle önemlidir. Bu kontrol muayenesinde size ayrıca aile planlaması hakkında bilgi verilecek ve size uygun olan korunma yöntemi tartışılacaktır.

Doç. Dr. Selman LAÇİN

Kadın Hastalıkları ve Doğum