Kürtaj : Nerede ve Kime Kürtaj yaptırılmalı

Kürtaj : Nerede ve Kime Kürtaj yaptırılmalı

Kürtaj kelime anlamı ile kazımak anlamına gelir, kadın hastalıkları ve doğumda kullanıldığı şekliyle ise rahim içinden doku almak anlamına gelmektedir. Sadece kesinlikle gebelik sonlandırmak için yapılmaz.

Özellikle kanama bozukluklarında ve kesin olarak monopoz sonrası kanamalarda teşhis amaçlı küretaj yapılabilir. (probe kürtaj). Yine infertilite (kısırlık) araştırmalarında yumurtlama olup olmadığını anlamak amacıyla da kürtaj uygulanabilir.

Gebeliğin sonlandırılması amacıyla yapılan kürtaj kesin olarak ülkemizde 10. gebelik haftasına kadar kanuni olarak uygulanmaktadır.

Eğer bebek ölü ise, bebekte yaşamla bağdaşmayan ciddi bir anormallik (sakatlık) varsa ya da gebeliğin tıbben sakıncalı olması durumunda çok daha ileri gebelik haftalarında da kürtaj yapılabilir.

Kürtaj Uygulaması

Yasal tahliyeler kesin olarak hem lokal anestezi, hem de kesinlikle genel anestezi altında uygulanabilir. Genel anestezi altında kürtaj her ne kadar mutlaka maliyeti biraz artırsa da, hem annenin psikolojisi açısından hem de işlemin tümüyle ağrısız seyretmesi açısından mutlaka daha çok tercih edilir ve önerilir.

Hasta uyuduktan sonra pozisyon verilir ve ilk önce rahimin durumunu ve büyüklüğünü değerlendirmek için jinekolojik muayene yapılır. Rahimin özellikleri anlaşıldıktan sonra vajinal spekulum yerleştirilir. Spekulum ile rahim ağzı görünür hale gelir. Vajina ve serviks antiseptik kesinlikle solüsyonlar ile yıkanarak olası bir enfeksiyona karşı mutlaka önlem alınır. Lokal anestezi uygulanacak ise bu aşamada yapılır ve serviksin her iki yanına ilaç enjekte edilir. Daha sonra serviks yani rahim ağzı tekdişilli olarak adlandırılan bir alet ile tutulur. Bu işlem ağrı verebilir. Tekdişilli çekilerek rahimin düz bir hale gelmesi mutlak sağlanır.

Buji olarak adlandırılan oldukça özel aletler yardımı ile rahim ağzı genişletilmeye başlanır (dilatasyon). Bunun için mutlaka mümkün olan en ince buji kullanılır. Bujiler çaplarının milimetre cinsinden büyüklüğüne göre numaralandırılır (1, 2, 3, 4, 5.)

Dilatasyon işlemi tamamlandıktan sonra plastik (karmen) kanüller rahim ağzından geçirilşerek, rahim boşluğuna ulaşılır. Kanül yerleştirildikten sonra, ucu bu amaç için üretilmiş vakum yaratan özel enjektöre bağlanır. Enjektörün düğmesi açılarak negatif basınç oluşması sağlanır ve enjektör ileri geri hareket ettirilerek rahim içi temizlenir. Rahim içi tamamen temizlenene kadar kesinlikle işleme devam edilir. Eğer tıbbi bir sebep ve neden ile ve uzman hekimler kurulu kararı ile 10 haftadan büyük bir gebeliğin sonlandırılmasına karar verilmiş ise kesinlikle bu işlem çok daha büyük kanülleri vakum cihazlarına bağlayarak yapılır ve ardından keskin küretler ile parça kalıp kalmadığı kontrol edilir. Kürtaj ve yasal konular

Kürtaj ve Riskleri

Kürtaj işleminde yasal sınır 10. gebelik haftasına kadardır ve bu dönemde yapılan kürtaj işleminde oluşması muhtemel riskler büyük oranda işlemi uygulayan Kadın-Doğum uzmanının tecrübesine bağlıdır.

Lokal anesteziyle (uyuşturarak) yapılan uygulamalarda en sık rastlanan sorun ve problem lokal anestezik maddeye karşı allerji, aşırı duyarlılık ve vazovagal senkoptur (bayılma). Bu genellikle geçici bir durumdur ve problem oluşturmaz..

İşlemden sonra ağrı, bulantı ve kusma da sık olarak görülen sorunlar ve problemlerdir.

Bazen rahim ağzı kanülün geçmesine izin vermeyecek şekilde sert olabilir ve işlem yarıda bırakılabilir. Bu durumda işlem 1 hafta sonra tekrarlanır.

Ufak gebeliklerde (<4 – 4,5 hafta) kürtaj işlemi kesin olarak başarısız olabilir. Tahliye bir hafta sonrasına ertelenir.

Kürtaj sonrası kanama 1 haftaya kadar sürebilir ancak daha uzun süren kanamalarda kontrole gidilmelidir, içeride parçe kalmış olabilir…

Nadiren rahim kullanılan adetlere bağlı olarak delinebilir. Bu iç kanamaya, bağırsaj-klarda zedelenmeye yol açabileceği gibi bazen hiçbir belirti vermeden hafif ağrı ile delinen yer rahmin kasılması ile kapanabilir…

Enfeksiyon genellikle steril şartlarda yapılmayan kürtaj işleminde veya anne karnında ölen gebeliklerde ortaya çıkmaktadır. Enfeksiyon, iltihab kendini ağrı, akıntı, aşırı kanama şeklinde belli eder. Kürtaj sonrası verilen antibiyotiklerin düzenli olarak kullanması durumunda kesin olarak bu sorun da ender olarak gözlenir.

Geç dönemde görülen kesinlikle en önemli, fakat ender bir sorun işlem esnasında rahim iç tabakasının aşırı hasar görmesi sonucunda oluşan yapışıklıklardır. (Asherman sendromu). Kendini kürtajdan 4-5 hafta geçmesine rağmen adet kanamasının olmaması ve ilaç tedavisiyle de kanama oluşturulamaması şeklinde gösterir. Usulüne uygun yasal sınırlar içinde yapılan tahliyelerde ve özellikle de vakumla uygulanan işlemlerde kesin olarak ender gözlenir.

Kürtaj yasal sorumluluklar getiren son derece hassas bir konudur ve mutlaka azami dikkat gerektirmektedir. İsteğe bağlı kürtajda yasal sınır 10 haftaya kadardır, fakat eğer bebekte sakatlık vb… söz konusu ise ya da bebeğin kalp atışları gözlenmiyor ise yaşam sınırı olan 24. haftaya kadar gebelik sonlandırılabilir.

18 yaşını tamamlamamış olanlar ebeveynlerinin kesinlikle yazılı ve imzalı izni ile kürtaj olabilir, hasta evli ise mutlaka babanın rızası ve izni gerekmektedir ancak hasta evli değil ve 18 yaşını tamamlamışsa mutlaka kendi isteğiyle gebeliği sonlandırabilir

Her hastaya işlemden önce kürtaj hakkında bilgi verilmeli ve işlemin komplikasyonları ve yol açabileceği sorunlar ve problemler kesinlikle anlatılmalıdır.

Op. Dr. Burcu KARDAŞ ARSLAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum