Meme kanseri nedeniyle kaybedilen memenin yeniden yapılması

Meme kanseri nedeniyle kaybedilen memenin yeniden yapılması

Memenin yeniden yapımı (Meme rekonstrüksiyonu) meme kanseri nedeniyle memesi alınan kadınlara, kaybedilen memesinin yeniden kazandırılması ameliyatıdır.

Meme kanseri kadınlarda kesin olarak en sık görülen kanserlerin başında gelmektedir. Yaklaşık bir oranla her 9 kadından birinde görülmektedir. Meme kanseri olan bir kişi, kanser korkusunun yanında kesinlikle çok önemli süt üretme dokusu olan memesini de kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya kalırlar. Kanserin tedavi sürecinde, memesinin alınmış olmasının getirdiği psikolojik sorunlarla da başa çıkmak durumundadırlar. Mastektomi (memenin alınması) genellikle kadınları duygusal olarak kötü yönde etkilemektedir. Yapılan sorgulamalarda kişiler kesin olarak kendilerini çirkin, kadın olarak eksik ve hastalıklı hissettiklerini ifade etmişlerdir.

Estetik Plastik Cerrahideki gelişmeler, kaybedilen memenin yeniden ve öncekine benzer bir şekilde yapılabilmesini kesin olarak mümkün kılmıştır. Bu nedenle gelişmiş ülkelerde, bilinçli bayanlar memesinin alınması durumu ile karşı karşıya kaldıklarında, bu şekilde yaşamak istemedikleri için giderek artan bir oranda estetik plastik cerrahlara başvurmaya başlamışlardır. Meme onarımı yapılan kadınlar mastektominin yarattığı kötü psikolojik durumdan kurtulmuş, kendilerini çok daha iyi hissetmişler, gelecekle ilgili çok daha iyimser yaklaşımlar içinde olmuşlardır. Ruhsal durumlarındaki bu düzelme asıl hastalıkları olan meme kanseri ile mücadelelerinde onlara ayrı bir güç ve kesinlikle moral kaynağı olmuştur.

Mastektomi ameliyatı (memenin alınması) çeşitli şekillerde yapılabilir, bu tümörün büyüklüğüne, memedeki yerine, yayılımına, hastanın ve ameliyatı yapan ekibin tercihine göre değişmektedir. Mastektomiden sonra meme onarımı yapılması hastalığın gidişatını, tedavisini, tekrarlamasını ve tümör takiplerini kesin olarak etkilemez.

Meme onarımı zamanlama açısından iki değişik şekilde yapılabilir:

1. Anında, yani mastektomi ile aynı seansta (eş zamanlı)

2. Daha sonraki dönemde.

Anında veya eş zamanlı meme onarımının estetik kazanımları kesinlikle çok daha iyidir. Genellikle erken evre kanserlerde uygulanır. Ancak ileri evre kanserlerde de uygulanmaktadır. Özellikle kişinin kendi dokuları kullanılarak yapılan memeler Radyoterapi ve kemoterapi gibi ek tedavilere kesinlikle engel değildir.

Meme onarımı (meme rekonstrüksiyonu); yabancı materyaller (protez) kullanılarak ve/veya kişinin kendi dokuları kullanılarak yapılmaktadır.

1. Protez ile meme onarımı.

· Tek başına silikon protez.

· Doku genişletici yardımı ile meme onarımı.

2. Kendi dokuları kullanılarak.

· Karın dokusu flebi (Rectus Abdominis)

· Sırt dokusu flebi (Latissimus Dorsi)

· Serbest doku aktarımları

Hangi tekniğin seçileceği, hastanın genel durumuna, göğüs duvarının yapısal özelliklerine, doku eksikliğinin miktarına, hastanın ve doktorun tercihlerine göre kesin olarak değişmektedir. Doku eksikliğinin miktarını ölçmek için sağlam ve mastektomili tarafta köprücük kemiği ile meme altı çizgisi arasındaki mesafe ölçülür. İkisinin arasındaki fark doku eksikliği miktarıdır. Yöntemlerden kısaca söz etmek gerekirse

· Tek başına silikon protez ile meme onarımı:

Mastektomili taraftaki doku eksikliği 5′ cm den az ise ve mastektomi sahasında protezi örtüp destek sağlamaya yetecek miktarda deri- derialtı dokusu mevcut ise kesin olarak seçilebilecek yöntemdir. Diğer seçeneklere göre çok daha kolay bir yöntemdir, görüntü açısından çok doğal olmayabilir. Eğer göğüs kası (pektoralis major) duruyor ise bu kasın altında oluşturulan boşluğa uygun hacimde silikon protez yerleştirilir.

· Doku genişletici yardımı ile meme onarımı:

Mastektomili taraftaki doku eksiliği 7-8 cm kadarsa ve göğüs duvarındaki mevcut doku kalitesi doku genişletme sırasında problem çıkarmayacak ise yani göğüs kası mastektomi sırasında alınmamış ise seçilebilecek en mantıklı yöntemdir. Göğüs kasının altına önce doku genişletici bir protez (balon) yerleştirilir, daha sonra belirli periyotlarla bu balon şişirilerek istenilen genişleme sağlanır. Bu süre yaklaşık 3 ay kadardır. Genişleme maksimuma ulaşınca memenin doğal düşüklüğünü elde edebilmek için balon bir miktar indirilip, yaklaşık 4-6 ay kadar beklenir. Daha sonra doku genişletici çıkarılıp oluşturlan boşluğa kalıcı silikon protez yerleştirilir.

· Sırt dokusu ( Latissimus Dorsi ) flebi ile meme onarımı:

Mastektomili taraftaki doku eksikliği 7-8 cm den fazla ise, gerekli doku desteğini sağlamak için, sırttaki latissimus dorsi kası ve üzerindeki bir miktar deri kullanılmaktadır. Genellikle; bu kas tek başına yeterli büyüklükte meme dokusu yapmaya yetmez ve beraberinde silikon protez kullanmak gerekebilir. Fakat küçük boyutta meme yapacak ise kesinlikle o zaman, kas tek başına yeterli olabilir.

· Karın dokusu ( Rektus Abdominis ) flebi ile meme onarımı:

Memenin yeniden yapılmasında en çok kullanılan ve son yıllardaki kesin olarak en popüler tekniktir. Bu teknikte karın germe ameliyatında atılacak olan doku (ki bu doku karın derisi, derialtı yağ dokusu ve düz karın kasının çok küçük bir miktarını içerir) bu teknikte atılmaz ve meme onarımında kullanılır. Aynı zamanda bu ameliyatta hastanın karnı da gerilmiş olur. Karın dokusu flebi ile meme onarılırken başka bir materyal kullanılmasına kesin olarak gerek yoktur, flep tek başına büyük hacimde bir memeyi yapmaya dahi yeterlidir. Ameliyat daha uzun süreli bir ameliyattır.

· Serbest doku aktarımları ile meme onarımı:

Meme onarımının en sofistike seçeneğini oluşturur. Vücudun uzak bölgesinden bir dokunun atar ve toplar damarları ile beraber alınıp, göğüs bölgesine getirilerek mikroskop altında buradaki atar ve toplar damarlara dikilmesi ve bu dokuya meme şeklinin verilmesi işlemidir. Aktarılacak doku seçenekleri içinde karın flebi ( Rektus abdominis ), kalça flebi ( gluteal flep ), uyluk flebi ( anterolateral tigh flep ) sayılabilir. Bazen bu flepler, sadece deriye giden delici ( perforatör ) damarlar ile de hazırlanabilir.

· Anında meme onarımı ameliyatı:

Kanser ameliyatının yapıldığı, yani memenin alındığı ameliyatta meme onarımının yapılması demektir, hasta kanser ameliyatından çıkarken alınan memesinin yerine yenisi yapılmıştır. En büyük avantajı ise hasta memesini kaybetmenin vermiş olduğu psikolojik sorunları ve problemleri yaşamaktan kesin olarak kurtulmuş olur. Böylelikle morali kesinlikle çok daha iyi olduğu için, kanserin devam eden kemoterapi ya da radyoterapi gibi yöntemlerine kesin olarak çok daha iyi uyum sağlayabilir. Amerika Birleşik Devletlerinde ve diğer gelişmiş ülkelerde artık meme onarımı, anında meme onarımı şeklinde yapılmaktadır.

· Meme başı ve areolanın yapılması:

Meme rekonstrüksiyonu ameliyatlarının en son aşamasıdır. Genellikle lokal anestezi ile yapılabilmektedir. Meme başı onarımda kullanılan lokal flepler, karşı meme başının yarısının kullanılması gibi daha pek çok teknik vardır. Areolanın ( meme başı etrafındaki renkli bölüm ) oluşturulması için ise deri greftleri veya tatuaj yöntemleri seçilebilir.

Meme onarımı ( meme rekonstrüksiyonu ) ameliyatı olmayı düşünen kişilerin, daha en başından kabullenmeleri gereken gerçek, bu sürecin sabırlı olmayı gerektirdiği, sadece bir seansla bu olayın tamamlanamayacağı, 2 ya da 3 seans ameliyatın gerekeceğidir. Bu ameliyatlardan birincisi büyük ve uzun süren ameliyattır. Diğer seanslar ise yeniden yapılan meme ile, diğer memenin birbirine benzer hale getirilmesi için gereken ve kesinlikle çok daha kısa süren, bazen lokal anestezi ile de yapılan ( meme başı onarımı ) ameliyatlardır.

Meme onarımı ( rekonstrüksiyon ) ameliyatı öncesi:

Sigara, genel anestezi konforunu ve yara iyileşmesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle ameliyattan 1 hafta önce kullanmaya ara vermeniz kesinlikle faydalı olacaktır.

Aylık periyodunuz ( adet dönemi ) sırasında kanama eğilimi fazla olabilir, bu nedenle zorunluluk olmamakla beraber ameliyatınızın ertelenmesi gerekebilir. Bu durumu doktorunuza bildiriniz

Kanamaya eğilimi arttırdığı için aspirin, bitkisel ilaçlar ve vitamin tabletlerinin kullanımı ameliyat tarihinden 10 gün önce kesilmelidir.

Üst solumun yolu enfeksiyonu geçiriyor iseniz mutlaka uzman doktorunuza bildiriniz, ameliyatınızın ertelenmesi gerekebilir.

Doktorunuz tarafından istenen kan ve idrar tahlillerini ameliyat sabahı yanınızda getirmeyi unutmayınız. Anestezi hekimi tarafından yapılacak muayenede bu sonuçlar gerekli olacaktır.

Ameliyattan 6 saat öncesinden itibaren yeme ve içmeyi kesiniz.

Ameliyata gelirken doktorunuzun yazdığı 2 adet elastik bandjı getirmeyi unutmayınız.

Ameliyattan önce doktorunuz, memenizin üzerinde gerekli çizimler yaparak ameliyatı planlayacak ve yüzünüz görünmeyecek şekilde resimlerinizi çekecektir.

Ameliyattan önce enfeksiyon riskine karşı tedbir amaçlı antibiyotik enjeksiyonu yapılacaktır .

Meme onarımı ( rekonstrüksiyon ) ameliyatı sonrası:

· Enfeksiyon gelişmemesi için antibiyotik, ağrı duymamanız için ağrı kesici ilaç ameliyattan hemen sonra başlanacaktır.

· Ameliyattan 6 saat sonra bulantınız yoksa sıvı gıdalar almanıza mutlaka izin verilecektir.

· Seçilecek yönteme göre ameliyattan sonra 1 ila 3 – 4 gün arasında mutlaka hastanede kalmanız gerekebilir

· Ameliyattan sonra en az 15-20 gün boyunca kesin olarak sigara içmeyiniz.

· Ameliyattan sonraki 10 gün boyunca kanamaya eğilimi arttırdığı için aspirin ve benzeri ilaçlar, bitkisel ve vitamin tabletleri kesin olarak almayınız.

· Yeni oluşturulan meme içinde birikebilecek kan ve serumu dışarı taşımak için dikişler arasından yerleştirilen drenler 2 veya 3. gün alınacaktır.

· Seçilecek yönteme göre değişik derecelerde ağrınız olabilir ama bu ağrılar normal şartlarda çok şiddetli ağrılar değildir ve ağrı kesici ile tolere edilebilir.

· Taburcu olduktan sonra 3 – 4 gün aralıklarla pansuman amaçlı kontrollara geleceksiniz

· Ameliyattan sonra doktorunuzun gerekli gördüğü süre boyunca yeni oluşturulan meme üzerine sargı uygulanacaktır.

· Ameliyattan 2 –veya 3 gün sonra duş almaya başlayabilirsiniz, duş tan sonra ameliyat sahasını kuru tutmayı ve pansuman yapmayı kesinlikle unutmayınız.

· Dikişlerin bazıları 5-7. günlerde bir kısmı da 2 – 3 haftada alınacaktır.

· Ameliyattan sonraki ilk aylarda, yeni oluşturulan meme üzerindeki izler daha belirgin ve kızarık olabilir, izler zamanla yumuşayacak, renkleri solacak ve daha belirsiz hale gelecektir, bu sürecin hızlanması için uzman doktorunuz uygun kremler önerebilir.

· İlk ameliyatınızdan en az 3. ay geçtikten sonra memelerin simetrisini sağlamak amecıyla 2. seans ameliyatınız planlanacaktır.

· İki memenin simetrisi sağlandıktan sonra sırasıyla önce meme başı onarımı, daha sonra da areola (renkli bölüm ) onarımı yapılacaktır.

Prof. Dr. Ufuk BİLKAY

Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi