Opere Meme Kanserinde Takip

Opere Meme Kanserinde Takip

Meme kanseri hastalarının çoğunda hastalık teşhis edildiği sırada yaygın metastaz olabileceğinden cerrahi tedavi, radyoterapi gibi lokal tedaviye ilave olarak sistemik tedavi (adjuvan kemoterapi ve/veya hormonoterapi) de aynı anda yapılmalıdır. Koltuk altı lenf bezlerinde (aksiller nod) metastaz tesbit edilen hastalarda adjuvan kemoterapi genellikle düşünülmelidir.

Kemoterapi: Lokal olarak yapılan cerrahi tedaviye ek olarak, adjuvan kemoterapi olarak adlandırılan ilaç tedavisi, yapılan tetkikler sonucu vücutta kanser hücresi saptanamasa bile mutlaka koruyucu önlem olarak uygulanmalıdır.

Kanser hücrelerini öldürücü ilaçlarla yapılan tedaviye kemoterapi olarak adlandırılır.

5 Fluorourasil, Siklofosfamid, Metotreksat, Vinkristin, Doksorubusin gibi kemoterapik ilaçlar kullanılır. Kemoterapinin mutlak en önemli yan etkisi kemik iliği supresyon yapmasıdır. Kemoterapi belirli bir süre verildikten sonra ara verilir. Bu arada hastanın kemik iliği parametreleri de kesin olarak düzelir. Bu sürenin sonunda mutlaka tekrar kemoterapi kürlerine devam edilir.

Radyoterapi: Radyoterapi primer cerrahi tedaviyi tamamlayan bir tedavi şeklidir. Bu tedavide amaç, mikroskopik tümör odaklarını yok etmek suretiyle lokal rekürrensleri önlemektir. Günde 180-200cGy/gün fraksiyonlar halinde total 4500-5000 cGy verilmelidir. Aksiller lenf bezlerinde metastaz yoksa radyoterapi bu bölgeye düşünülmez. Şu ana kadar radyoterapinin sekonder neoplazi veya kontrolateral meme kanseri riskini artırdığına dair kesin olarak bir bulguya rastlanmamıştır.

Opere meme kanserinde hormon reseptörleri: Tümör ne kadar iyi diferansiye ise östrojen veya progesteron reseptör pozitif (EST +, PRG +) olma olasılığı o kadar artar. Östrojen reseptör pozitif hastaların yaklaşık olarak ortalama yüzde 60’ı hormonal tedaviye yanıt verirken, hem östrojen hem progesteron reseptör pozitif hastaların tedaviye yanıtı yaklaşık olarak ortalama yüzde 80’dir. Lenf nodu tutulmayan östrojen reseptör pozitif hastaların prognozu oldukça iyi olup beş yıllık hastalıksız yaşam oranı yaklaşık olarak ortalama yüzde 63 bulunmuştur.

Anti östrojen tedavi: Anti östrojenik tedavi olarak Tamoksifen 20 mg/gün meme kanseri tedavisinde 2-5 yıl arasında kullanılır. Tamoksifen rahim iç kısmında (endometrium tabakası) kalınlaşma yapabilir. Bu durumda endometrium kanseri olasılığına karşı her kontrole gidişte jinekolojik muayene kesinlikle ihmal edilmemelidir.

Opere meme kanseri ve meme kanseri riski yüksek olan kadınlarda

profilaktik ooferektomi: Meme kanseri nedeniyle opere olan ve östrojen reseptör pozitif olan hastalar henüz menopozda değilse yumurtalıklardan salgılanan östrojenin yeniden meme kanserini stimüle etmemesi için profilaktik olarak yumurtalıkların alınması (ooferektom) mutlaka tavsiye edilmektedir.

Ayrıca meme kanseri riski yüksek BRCA 1/2 mutasyonlu kadınlarda bilateral profilaktik salpingo-ooferektomi meme kanseri riskini yaklaşık olarak ortalama yüzde 50 ve over kanseri riskini yaklaşık olarak ortalama yüzde 80-95 azaltır. Bu durumda ise menopoz semptomları, hızlanmış kemik kaybı, yaşam kalitesinde bozulma gibi östrojen eksikliğine bağlı çeşitli semptomlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle bilateral salpingo-ooferektomi zamanlaması ve bu operasyondan sonra hormon replasman tedavisi (HRT) dikkatlice planlanmalıdır.

Adrenalektomi: Böbrek üstü bezinden de östrojen salgılandığı için bu kaynağı yok etmek amacıyla adrenalektomi operasyonu yapılırken artık bir takım ilaçlar verilerek bu bezin östrojen salgılaması önlenmektedir (aminoglutetimid + kortizon medikal adrenalektomi yapan ajandır).

Opere meme kanserinde takip: Meme kanseri için ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri tamamlandıktan sonra postoperatif ilk iki yıl, her üç ayda bir fizik muayene ve altı ayda bir mammografi, postoperatif iki-beş yıl arasında her altı ayda bir muayene ve yılda bir kez mammografi, postoperatif beşinci yıldan sonra her yıl fizik muayene ve mammografi yapılarak mutlaka takip edilmelidir.

Meme kanseri operasyonundan sonra kilo kaybı, sağ üst kadran ağrısı, özellikle aynı noktada artan şiddette kemik ağrısı, baş ağrısı, baş dönmesi, elde, yüzde, ayaklarda şişlik şeklinde lenf ödem oluşması, nefes darlığı, yan ağrısı, öksürük olması halinde meme kanseri uzak metastazı düşünülerek kesinlikle uzman doktora müracaat edilmelidir.

Op. Dr. Kutlugül YÜKSEL

Kadın Hastalıkları ve Doğum