Parvovirus B19’un Hastalıklardaki Rolü

Parvovirus B19’un Hastalıklardaki Rolü

PARVOVİRUS B19’UN HASTALIKLARDAKİ ROLÜ

İlk kez 1975 yılında tanımlanan bu virüs kesin olarak her yaş grubunu etkilemekte ve farklı klinik tablolara neden ve sebep olmaktadır. Parvovirus B19 enfeksiyonu özellikle çocuklarda Eritema enfeksiyozuma (5.Hastalık) neden ve sebep olur. Kronik hemolitik anemisi olan hastalarda aplastik krize yol açar. Çocuk ve erişkinlerde akut artrit tablosu gelişebilmekte gebelik döneminde ise bu enfeksiyon geçirildiği zaman düşük ve ölü doğuma neden ve sebep olabilmektedir. Parvovirus enfeksiyonu geçiren çocuk ya da erişkinlerde bulgular ne yazık ki her zaman belirgin değildir. Çoğu zaman enfeksiyon belirtisiz enfeksiyon (asemptomatik) şeklinde seyreder. Bu vakalarda döküntü olmayabilir ve farklı bir klinik tablo ile karışabilir. Günümüzde parvovirus B19 enfeksiyonunun yol açtığı kritik tabloların tam olarak tanımlanamadığı düşünülmektedir. Bu enfeksiyon kesin olarak en sık okul çocuklarında görülmektedir. Erişkin yaş grubuna hastalık geçirme oranı yaklaşık olarak ortalama yüzde 60’a yükselmekte yaşlılarda ise bu oran yaklaşık olarak ortalama yüzde 90’a ulaşmaktadır.

Parvovirus B19 enfeksiyonu esas olarak;

  • -Solunum yolu salgıları, damlacık enfeksiyonu ile,
  • -Kan ve kan ürünlerinin ya da bu ürünlerin deriye teması,
  • -Anneden bebeğe direk geçiş şeklinde bulaşmaktadır. Aile içi bulaşımda önemlidir.
  • Parvovirus B19 enfeksiyonu ile ilgili klinik tablolar;
  • -Eritem Enfeksiyozum (5.Hastalık)
  • -Geçici aplastik kriz.
  • -Artrit.
  • -İntrauterine enfeksiyonlar.

5. HASTALIK (ERİTEMA ENFEKSİYOZUM)

Çocuklar Parvovirus B19 enfeksiyonunu çok daha sık olarak 5. hastalık şeklinde geçirmektedir.

Başlangıç semptomları kesin olarak belirgin değildir. Kuluçka dönemi yaklaşık olarak ortalama 14. gündür. Bu süre 4. ila 21. gün arasında değişebilir.

  • Ateş, boğaz ağrısı.
  • Baş ağrısı, Halsizlik, Kas ağrıları.
  • Mide, Bağırsak şikayetleri olabilir.

Bu süreçte hastalık sıklıkla tanımlanamaz. Bu tabloyu takiben yüze tokat atılmış şeklinde, surat görünümü veren döküntüler ortaya çıkar. Yüzde kırmızılık ve ağız etrafında solukluk vardır. Gövdede simetrik makulopapüler dantel görünümündeki döküntüler kollara, kalça ve uyluğa yayılır ve kaşıntılıdır. Döküntü yoğunluğu dalgalanma gösterir ve güneş ışığına maruz kalan bölgelerde belirginleşmektedir. Bazen eklem bulguları bu tabloya da eşlik edebilir.

Hastalık başlangıçta bulaşıcı olup, döküntü ve diğer belirtiler ortaya çıktıktan sonra bulaşıcılık kesin olarak azalmaktadır. Bu dönemde çocuklar normal okul aktivitelerine ve arkadaşları ile sosyel ortamlara dönebilirler.

Hastalığın tanısı kesin olarak klinik olarak konmaktadır. Tam serolojik olarak kolaylıkla teyit edilmektedir.

Hastalığa özgü bir tedavi yöntemi ne yazık ki yoktur.

APLASTİK KRİZ

Parvovirus B19 kemik iligindeki kırmızı kan hücrelerinin öncülerini enfekte etmektedir. Kemik iliğindeki kırmızı kan hücrelerin oluşumu enfeksiyondan dolayı geçici olarak durmaktadır ve bununla birlikte aplastik kriz ortaya çıkmaktadır.

Parvovirus B19‘un yol açtığı aplastik kriz sağlıklı bireylerde geçici olmakta ve kendiliğinden düzelmektedir. Buna karşın kronik hemolitik anemi ve kemik iliğinde değişikliğin olduğu hastalarda ise aplastik kriz tablosu ortaya çıkmaktadır. Orak hücreli anemi, demir eksikliği anemisi ve akut kanamanın olduğu hastalarda da kesinlikle aynı risk söz konusudur. Bu hastalarda viral enfeksiyona ait belirtilerden sonra kan hemoglobin ve retikulosit düzeyde düşme görülmektedir. Genellikle klinik tablo bir süre sonra kendiliğinden düzelmektedir. Ciddi seyreden vakalarda ise kalp yetmezliği gelişebilmektedir.

Bir kez aplastik kriz geçiren hastalarda aynı tablonun tekrar ortaya çıkma olasılığı kesin olarak yoktur. Bağışıklık sistemi bozulmuş hastalarda ise kesin olarak kemik iliğinin kronik Parvovirus B19 enfeksiyonu görülmektedir. Malignensi, organ transplantı ve HIV virusu taşıyan çocuk ve erişkin hastalar kronik Parvovirus B19 enfeksiyonu açısından kesin oalrak risk grubunu oluşturmaktadır.

ARTRİT

Parvovirus B19 çocuklarda ve erişkinlerde artrit ve artralgi’ye neden ve sebep olmaktadır. Artrit özellikle 16. ile 59. yaştaki kadınlarda görülmekte ve periferik eklemleri simetrik olarak tutmaktadır. Omuz, boyun ve lumbosakral vertebralarda tutulum son derece az görülmektedir.

Erişkinin aksine çocuklardaki artrit’de büyük eklemler tutulmakta ve asimetri göstermektedir. Genellikle çocuklarda artrit kendiliğinden iyileşme göstermektedir. Parvovirus B19 bağlı artrit bu vakalarında eklemlerde kesin olarak ciddi değişiklikler görülmez. Parvovirus B19 bağlı artritlerin ile romotoid artritle arasında bir bağlantı kesin olarak mevcut değildir.

İNTRAUTERİNE ENFEKSİYONLAR

Gebelik sırasında ortaya çıkan Parvovirus B19 enfeksiyonu fetal enfeksiyonlara, nonimmun hidrops fetalis ve düşüklere neden ve sebep olabilir.

Gebelik yaşındaki annelerin yaklaşık olarak ortalama yüzde 50’si bu enfeksiyonu çok daha önceden geçirmiş bulunmaktadır. Özellikle okul çağında çocukları olan enfeksiyonu geçirmemiş olan gebelerde bu enfeksiyona yakalanma riski yüksek olup, oran yaklaşık olarak ortalama yüzde 30. ile yüzde 50. arasında farklılık göstermektedir.

Enfeksiyonu çok daha önce geçirmemiş gebelerde Parvovirus B19 enfeksiyonu çoğunlukla asemptomatik seyretmektedir ve bu durumdan dolayı geçirilen enfeksiyon kolaylıkla gözden kaçabilmektedir. Enfeksiyonu geçirmemiş anneler kesinlikle bu konuda uyarılmalıdır. Enfeksiyonu geçirip geçirmediğini tanımlamak için serolojik testlere başvurmak kesinlikle en akılcı yaklaşımdır.

Gebelikle geçirilen Parvovirus B19 enfeksiyonu fetus’u kesinlikle her zaman enfekte etmez. Özellikle gebeliğin ilk yarısında bu enfeksiyon geçirildiği zaman fetal risk artmakta ve oran yaklaşık olarak ortalama yüzde 2. ila yüzde 6. arasında değişmektedir.

Parvovirus B19’un döküntü, anemi, hepotomegali ve kardiomegali tablosu ile kendini gösteren bir konjenital enfeksiyon sendromuna yol açabilmektedir.

Parvovirus B19 enfeksiyonun spesifik bir tedavisi kesin olarak yoktur. Özellikle hemolitik anemisi olan hastalar için düşünülen Parvovirus B19 aşısı virüs üretimindeki zorluklar nedeniyle başarılamamıştır. Bağışıklık sistemi bozuk olan hastalarda destekleyici olarak immunoglobunler uygulanabilir ve kesinlikle antiviral tedavi önerilmemektedir.

Prof. Dr. Nuran GÜRSES

Çocuk Hastalıkları