Rahim ağzı kanseri aşısı

Rahim ağzı kanseri aşısı

Her yıl yaklaşık olarak ortalama 500 bin yeni rahim ağzı kanserli hasta tanı almaktadır…. Rahim ağzı kanseri, gelişmekte olan ülkeler ve az gelişmiş ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanserdir. Dünyada yılda yaklaşık olarak ortalama 500.000 yeni rahim ağzı kanseri çıktığı ve yaklaşık olarak ortalama 1.500.000 kadar da bu kanserle yaşayan hasta olduğu tahmin edilmektedir. Genellikle 50 yaş civarında ortaya çıksa da son yıllarda genç kadınlarda görülme oranı artmıştır.

Hastalık erken yaşta daha çok sayıda doğum yapmış, erken yaşta cinsel ilişkiye girmiş ve çok fazla sigara içen kişilerde kesin olarak çok daha sık rahim ağzı kanseri vakaları görülüyor….

Ayrıca HPV (İnsan Papilloma Virüsü) enfeksiyonu rahim ağzı kanseri için kesinlikle çok önemli bir risk faktörüdür. Rahim ağzı kanserli hastaların yaklaşık olarak ortalama yüzde 98’inde HPV enfeksiyonu tespit edilmiştir.

HPV genellikle cinsel ilişki ile bulaşmaktadır. Nadiren de olsa cinsel ilişki dışındaki yollarla da bulaşabilir. (Cilt teması, kirlenmiş materyal ile temas vs…) HPV’nin bu yüzden çok fazla tipi vardır. HPV tip 16 18 özellikle rahim ağzı kanseri yaparken, tip 6 –11 dış genital organlarda siğillerin oluşmasına sebep ve neden olur.

Erken teşhis için jinekolojik kontrolleri muntazaman yaptırmak şart…

Erken dönemde hemen hemen hiçbir belirtisi kesin olarak yoktur. Çıplak gözle ve jinekolojik muayenede rahim ağzındaki sorun görülmeyebilir. fakat “Vaginal Smear” olarak adlandırılan akıntı tahlili ile veya “kolposkop” olarak adlandırılan rahim ağzını büyüterek gösteren aletlerle değişiklikler fark edilebilir. Kesin tanı fakat şüpheli yerden alınan biyopsi ile konulabilir. Hastalığın ilerlemesi durumunda klinik belirtiler de kesin olarak ortaya çıkar. Kanlı akıntı, ilişki sonrası kanama, düzensiz kanama gibi. Ayrıca ilerlemiş vakalarda rahim ağzındaki tümör hastanın muayenesi sırasında görülebilir. Hastalık daha da ilerlediğinde idrar problemleri, defekasyon zorlukları ve bacak ağrıları kesinlikle ortaya çıkar.

ÇÖZÜM

jinekolojik muayene ve vaginal Smear kontrollerinin aksatılmadan yapılması.

Rahim ağzı kanseri aşısı.

Kadınları rahim ağzı kanserinden kesin olarak koruyan bu aşı “İnsan Papilloma” virüsüne karşı hazırlanmıştır. Bu virüs vücuda girdikten sonra bağışıklık sistemini harekete geçirmediği için aşı hazırlanması uzun yıllar çalışmayı gerektirmiş. Yaklaşık olarak ortalama 7 ila 8 sene önce bu virüse karşı aşı ancak geliştirilebilmiş uzun Klinik deneyler sonucu son iki sene içinde bütün dünyada kullanılan 2 tip aşı piyasaya çıkarılmıştır.

Aşılardan biri; sadece rahim ağzı kanseri yapan Tip 16-18’e karşı hazırlanmış ve rahim ağzı kanserinden koruyucu olarak kullanılırken, diğer aşı ise ise HPV Tip 6-11-16-18 için hazırlanıp rahim ağzı kanseri yanında genital organlarda görülen siğillerden de kesin olarak korumaktadır.

Başlangıçta bu aşıların ideal kullanılma yaşı yaklaşık olarak ortalama 9 ila 26 yaş arasında olduğu düşünülmüşse de günümüzde, etkinliği 45’e kadar uzatılmıştır. İnsan Papilloma Virüsü kadınlarda rahim ağzı ,vagina ve vulvada (Dış genital organlarda) hastalığa sebep ve neden olmakla beraber, çok daha nadir olarak anüs ,rektum ve ağız mukozasında da mutlaka hastalık yapabilir. Aynı şekilde de erkeklerde de dış genital organ kanserlerinde kesin olarak rol oynamaktadırlar.

Bugüne kadar yapılan çalışmalarda aşının son derece ciddi bir yan etkisi kesin olarak görülmemiştir. Aşı ile ilgili çalışmaların ancak 7 ila 8 senelik bir geçmişi olduğundan aşının koruyuculuğu için bugün verilen sürede yaklaşık olarak ortalama 8 sene civarındadır. Bu konudaki çalışmalar aşının çok daha uzun yıllar koruyuculuğunu sürdüreceğini düşündürmektedir.

Aşı 3 kerede yapılmakta, ilk dozdan 2 ay sonra ve 6 ay sonra yapılan tekrarlarla yeterli bir bağışıklık elde edilmektedir.

Özellikle gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanser olan Rahim Ağzı Kanseri, bu aşılar sayesinde ileriki yıllarda görülme oranını son derece ciddi olarak düşüreceği umut edilmektedir.

Bütün bu bilgilerden, aşı olunduktan sonra yıllık Vaginal Smear kontrollerinin terk edileceği anlamını gelmemektedir. 6 ayda bir jinekolojik muayene kesinlikle ve mutlaka devam etmeli.

Prof. Dr. Derin KÖSEBAY

Jinekolojik Onkoloji