Rahim ve rahim ağzından kaynaklanan infertilite nedir ?

Rahim ve rahim ağzından kaynaklanan infertilite nedir ?

Rahim ağzının (serviks), içinde bulunduğu durum infertilliteye neden olabilir. Rahim ağzı salgısı sadece yumurtlama döneminde spermlerin serbestçe geçişine izin verir.

Diğer tüm zamanlarda hormonal uyarılara bağlı değişiklikler nedeniyle rahim ağzı salgısının yapısı ve kıvamı spermin serbest geçişine müsait değildir. Bazı kadınlarda bu salgı içinde sperme karşı antikorlar bulunur ve bu kadınlarda sperm yumurtlama zamanında bile rahim ağzı kanalından geçerek rahime ulaşamayabilir. Antikorlar sperm hücresine karşı bağışıklık sisteminin geliştirdiği maddelerdir ve bu maddeler sperm hücre fonksiyonlarını bozarak etkili olmaktadırlar.

Bu durumu belirlemek için uzman doktorunuz sizden ‘postkoital test’ isteyebilir. Bu testte serviksteki sıvı (mukus), sperm ve birbirleri ile olan ilişkileri incelenir. Yumurtlama gününe en yakın zamanda fakat yumurtlama olmadan yapılır. Test için uygun günün tespiti uzman doktorunuzun seçeceği herhangi bir yöntemle yapılır. Çift, tetkikten ortalama yaklaşık olarak 2. ila 18. saat öncesinde krem, prezervatif (kondom) ve benzeri hiçbir şey kullanmadan cinsel ilişkide bulunur. Doktora gelmeden önce istenirse kadın ayakta duş yapabilir, ancak vajen kesinlikle hiçbir şekilde yıkanmamalıdır.

Servikal mukus örneği jinekoljik muayene sırasında alınır ve anında mikroskop altında incelenir. Mukus renksiz, temiz, sulu ve uzama gösteren bir yapıda olmalıdır. Ağrısız ve yalnızca birkaç dakika alan bir yöntemdir. Mukus içinde hareketli sperm sayısı az ise problem sperm üretiminde, vajinal ortamda, mukus yapısında veya immunolojik (bağışıklık) faktörlerde sebep olabilir. Bu yönler ile çok sıkı bir şekilde ve dikkatlice incelemeler planlanır. Servikal problemler genelde antibiyotikler, hormonlar veya aşılama (IUI) ile tedavi edilir.

Rahim içinde bebeğin yerleşeceği alanın yapısını değiştiren anormallikler de sorunlardan biridir. Rahim filmi (HSG), rahim içini ve fallop kanallarını incelemek için kullanılan en temel ve en kesin yöntemdir. Kesinlikle adet bitiminden hemen sonraki dönemde yumurtlama olmadan uygulanmalıdır. Rahim ağzından verilen özel sıvı önce rahim içini doldurur ve sonra kanallara doğru ilerler. Bu sırada çekilen filmler ile normalden olan sapmalar saptanmaya çalışılır, bu oran infertil kadınlar arasında ortalama yaklaşık olarak yüzde 5’tir cıvarındadır.

Doç. Dr. Kubilay VİCDAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum