Yaz Çocuk ve Bebek sağlığı

Yaz Çocuk ve Bebek sağlığı

Yaz çocuklar için oldukça keyifli bir dönemdir ancak yazı sağlıklı geçirebilmek için bir çok konuya kesinlikle dikkat edilmesi gerekir.

1-Güneş ve Deniz

Güneş

Güneş ışınları gün geçtikçe herkes için çok daha tehlikeli hale geliyor. Ancak bebekler ve çocuklar düşünüldüğünde bu konunun kesinlikle çok önemli iki yönü var.

A) Cilt kanseri. Artık biliyoruz ki cilt kanserinin kesinlikle en önemli nedeni bebeklik ve çocuklukta maruz kalınan korunmasız güneş ışınları. Cilt kanseri genellikle çok daha uzun bir süre sonra 5.dekattan sonra ortaya çıkıyor fakat çok daha erken yaşlarda da ortaya çıkan cilt kanseri oranının arttığı kesin olarak biliniyor

B) Güneş yanıkları. Güneş yanıklarının kendisi clt kanseri riskini daha çok arttırabildiği gibi aynı zamanda çocuğa da kesinlikle son derece zarar verecek rahatsızlıklara sebep ve neden olabiliyor. Güneş ışını birinci, ikinci veya üçüncü derecede yanıklara sebep ve neden olabiliyor. Bu yanıklar cildin ikincil iltihabina sebep ve neden olabilir ve kesinlikle antibiyotik tedavisi gerekebilir.

C) Vücudun susuz kalması. (dehidratasyon) Bu bebekler ve küçük çocuklar için çok daha büyük sorun ve problemdir. Havanın sıcak olması su gereksinimini arttırır, özellikle güneşte uzun kalmak veya güneş yanıkları bebekler veya küçük çocuklarda sıvı kaybına sebep ve neden olabilir. Özellikle de ishal veya kusma varsa sıvı kaybı olasılığı kesinlikle son derece fazla artacaktır.

Ne yapmalı

  1. Çocuklar 10. ila 4. arasında kesinlikle güneşe çıkmamalı.
  2. Güneş kremlerinin güneşe çıkmadan yarım saat, yani 30 dakika önce sürülmesinde mutlaka fayda var. Mayıs ayında da hava güneşli iken güneş kremi kullanmakta kesin olarak fayda var. Güneş kremleri mutlaka 50. faktör ve üstü olmalı. Daha koyu kıvamda olanlar çok daha etkin.
  3. Güneşe çıkılması gerekirse kesinlikle giysilerin güneş kremlerinden çok daha etkin olduğu unutulmamalı.
  4. Şapka kesinlikle çok önemli. Artık bebeklerde kataraktı önleme açısından güneş gözlüğü de kesin olarak öneriliyor ancak kullanımı kesinlikle zor olabiliyor.
  5. Bebek ve çocukların günde 5. ila 10. dakika kadar ya sabahın erken saatlerinde veya akşamüstü geç saatlerde korunmasız güneşe çıkması D vitamini sentezi açısından son derece önemli.

Deniz

Üç aydan büyük bebekler denize girebilir ve başlarını da sokabilirler. Deniz suyu çocuklar ve bebekler için kesinlikle çok yararlıdır. Denizin temiz olmasına ve ısısına mutlaka dikkat etmeli. Tabii 10. ila 16. arası güneşe çıkmamak gerektiği kesinlikle unutulmamalı. Eğer bebek üç aydan küçükse veya deniz bebeğin dayanamayacağı kadar soğuksa deniz suyu portative havuza doldurulabilir ve bebek onun içinde banyo alabilir. Suda güvenliğe kesinlikle çok dikkat edilmesi gerekir. Bebekler ve küçük çocuklar kesinlikle bir saniye bile göz önünden ayrılmamalıdır.

Havuz

Deniz suyu bebekler ve çocuklar için havuzdan çok daha sağlıklıdır. Klor miktarı kesinlikle çok önemlidir. Klor az olduğunda enfeksiyon riski olmakta çok olduğunda solunum yollarını tahriş edebilmektedir. Allerjik çocuklarda normal klor miktarları bile kesinlikle rahatsız edici olabilir. 6 aydan küçük bebekler kesin olarak havuza girmemeli veya ille gireceklerse de kesinlikle başlarını sokmamalıdırlar. Hassas çocukların burunun havuz sonrası kesinlikle hemen serum fizyolojikle yıkanması ve hemen duş alınması kesinlikle faydalı olacaktır.

2- Yaz Hastalıkları

Besin zehirlenmeleri

Yazın besin zehirlenmeleri kıştan çok daha sık görülür. Bunun nedeni sıcaklığın besinler üzerindeki etkisi ve ayrıca ev dışında sık yemek hazırlanıp evdeki kadar hijyen kurallarına dikkat edilmeyişi olabilir. Hem bakteriler (salmonella gibi) hem de virusler (örneğin yeni isimlendirilen norovirus) besin zehirlenmelerine sebep ve neden olabilir. Özellikle suyun bakteri veya viruslerle kontaminasyonu sıklıkla besin zehirlenmesi sebebi ve nedenidir. Ayrıca meyve ve sebzelerin yeterince yıkanmamış olması, çiğ et tutulan elle direk yenen besinlere ellenmesi besin zehirlenmesi sebebi ve nedeni olabilir.

Korunma için mutlaka içme veya kullanma suyunun temizliğinden kesinlikle emin olunmalı, yoksa mutlaka kaynatmadan kullanmamalıdır. Meyve ve sebzeler dikkatle yıkanmalı ve sirkeli suda bekletilmelidir. Et ve çiğ yenen besinler ayrı muhafaza edilmeli, ete ellenen elle çiğ yenen besinlere kesinlikle dokunulmamalıdır. Yiyeceklerde bir miktar bakteri veya virus bulunsa da bağışıklığı çok iyi durumda olanlara bir şey olmayabilse de, bağışıklık sisteminde problem olan insanlarda, küçük çocuklar ve yaşlılarda besin zehirlenmesi görülebilmektedir.

Besin zehirlenmesi durumunda yavaş yavaş ancak bolca dengeli sıvılar alınması son derece önemlidir, ilaç tedavisinin genellikle yeri yoktur ancak probiyotikler işe yarayabilir. Mide barsak enfeksiyonları Kışın aksine rotavirus gibi viruslere az rastlanırken bakteriyel etkenler çok daha sıktır.

Cilt problemleri

Ciltte milaria dediğimiz halk arasında isilik olarak bilinen döküntü sıcağa bağlı olarak oluşmaktadır. Yine sıcaklık ve terlemeye bağlı olarak mantar enfeksiyonları yazın çok daha sık görülür. Cildi kuru ve temiz tutup bunlara özgü tedaviyi uygulamak gerekir.

Sinek ısırıkları, cilt yaralanmaları veya güneç yanıklarına bağlı sekonder cilt enfeksiyonları görülebilir. Yine sık el yıkama, cilt temizliği son derece önemlidir. Cilt enfeksiyonun yeri ve şiddetine göre ya krem olarak veya ağızdan antibakteryel tedavi uygulanır. Yine böcek ısırıklıklarına veya arı sokmalarına bağlı olarak allerjik reaksiyonlar da görülebilir. Kimi zaman bölgesel ağrı ve şişme ile sınırlı kalırken bazen vücudun diğer yerlerine de yayılan bir dökinti ve şişme, nadir olarak da anafilaktik reaksiyon olarak adlandırılan ürtiker ve solunum yollarında şişmeye yol açabilen anjiyödem görülür. Bu farklı şiddetlerde olabilen bir durumdur. Nadiren hayatı tehdit edici bir boyuta varabilir ama çocuk allerjik dahi olsa ilk böcek sokmalarında (mesela arı) bu durum nadirdir. Local antihistaminli ve analjezik etkili kremler hafif reaksiyonlarda yeterli olabilirken, çok daha ağırlarında ağızdan antihistamin alınması çok daha şiddetli reaksiyonlarda ise kesinlikle bir hastaneye başvurulması gerekmektedir.

Ateşlenmeler

Yazın ateşlenmeler kıştan oldukça nadir olmakla birlikte zaman zaman görülebilmektedir. Üst solunum yolu enfeksiyonları nadirdir. Halk arasında güneş çarpması olarak da bilinen ısı şokuna bağlı olarak da yüksek ateş görülebilmektedir.

Yaralanmalar

Yazın çocuklar açık havada çok daha fazla zaman geçirip çok daha hareketli oldukları için yaralanmalar çok daha sık görülür. Ufak tefek sıyrık ve yaralanmalar evde temiz suyla yıkanıp antibakteryel kremler sürülerek tedavi edilebilir. Eğer toprak veya kirli zeminlere maruz kalma söz konusuysa çocuğun tetanoz aşısının güncel olup olmadığından mutlaka emin olunmalıdır. Durdurulamayan bir kanama veya ciltte kalan bir açıklık mevcut ise mutlaka uzman bir hekime başvurmak gerekir. Çocuklar sıklıkla kollarını ve bacaklarını yaralar, burkulmalar ve yumuşak doku yaralanmaları yaşarlar. Ancak bilinmesi gereken bir şey özellikle bileklerdeki kemiklerin oldukça hassas olduğu ve küçük çocuklarda bu bölgelerdeki kemik kırıklarının da burkulmaya yakın bir sıklıkla görülebileceğidir. Bu tip yaralanmalarda mutlaka uzman doktor muayenesi gerekecektir.

Dr. Beril BAYRAK-BULUCU

Çocuk Hastalıkları